نقش اقتصاد پلتفرمی در توسعه اقتصادی مناطق روستایی فرصتها، تهدیدها و سیاستهای پیشنهادی

در دهه های اخیر تحول دیجیتال و ظهور اقتصاد پلتفرمی چشم اندازهای جدیدی را برای توسعه اقتصادی مناطق روستایی در سطح جهانی فراهم ساخته است. در ایران با وجود شکاف های گسترده دیجیتال و زیرساختی، ظرفیت های نهفته ای در این حوزه وجود دارد که در صورت فعال سازی می تواند به ارتقاء سطح معیشت، کاهش مهاجرت، افزایش اشتغال و عدالت فضایی کمک کند. این مقاله با هدف بررسی نقش اقتصاد پلتفرمی در توسعه اقتصادی روستاهای ایران، به تحلیل فرصت ها، تهدید ها و راهکارهای سیاستی مرتبط با آن پرداخته است. یافته های مقاله نشان می دهد که پلتفرم های دیجیتال می توانند زمینه ساز تحول در چهار حوزه کلیدی باشند: فروش و بازاریابی محصولات بومی، اشتغال غیرمتمرکز (به ویژه برای جوانان و زنان)، آموزش و توانمندسازی، دیجیتال و ارائه خدمات عمومی از راه دور. در کنار این فرصت ها، تهدید هایی نظیر انحصار پلتفرم ها، وابستگی فناورانه به شرکت های بزرگ و تشدید شکاف دیجیتال نیز شناسایی شده اند که در صورت بی توجهی می توانند منجر به تشدید نابرابری ها و تضعیف تاب آوری اقتصادی جوامع روستایی شوند. همچنین، در بخش پایانی مقاله بر ضرورت گسترش پژوهش های میدانی و نظری در حوزه هایی چون ارزیابی آثار اقتصاد پلتفرمی بر معیشت خانوارهای روستایی، طراحی مدل های بومی پلتفرم سازی و مطالعه رفتار فناورانه کاربران روستایی تاکید شده است. اقتصاد پلتفرمی می تواند به موتور محرک توسعه پایدار و هوشمند روستاهای ایران بدل شود، مشروط سیاست گذاران با نگاهی جامع، عدالت محور و بومی گرایانه به طراحی زیرساخت ها، مقررات و برنامه های توانمندساز بپردازند.

کلیدواژه ها:

اقتصاد پلتفرمی ، توسعه روستایی ، عدالت دیجیتال ، شکاف دیجیتال ، حکمرانی مشارکتی