نقش عسل در کاهش سرفه و گلودرد کودکان؛ مقایسه با شربتهای گیاهی متداول

سرفه و گلودرد از شایع ترین علائم عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی در کودکان هستند و باعث ناراحتی، بی خوابی و افزایش نگرانی والدین می شوند. درمان های رایج شیمیایی همچون دکسترومتورفان و دیفن هیدرامین اثربخشی محدودی دارند و در برخی کشورها به دلیل عوارض احتمالی در سنین پایین ممنوع شده اند. توجه به درمان های طبیعی و سنتی مانند عسل افزایش یافته است. عسل که از زمان های دور در طب سنتی ایران و سایر فرهنگ ها به عنوان نرم کننده سینه و ضدسرفه استفاده می شده، حاوی قندهای ساده، آنزیم ها، ترکیبات فنلی و ویتامین ها است و خواص ضدباکتری، ضدویروس و ضدالتهاب دارد. این مقاله نقش عسل را در کاهش سرفه و گلودرد در کودکان بالای یک سال بررسی کرده و اثربخشی آن را با شربتهای گیاهی متداول مانند عصاره، پیچک، آویشن شیرازی، گیاه زاتاریا و ترکیبات متعدد مقایسه کند. کارآزمایی های تصادفی نشان می دهند که مصرف یک تا دو قاشق چای خوری عسل قبل از خواب می تواند شدت و تعداد سرفه های شبانه را به طور معناداری کاهش دهد، کیفیت خواب کودک و والدین را بهبود بخشد و در برخی موارد از داروهای شیمیایی مانند دکسترومتورفان و دیفن هیدرامین موثرتر عمل کند. شربتهای گیاهی بر پایه عصاره پیچک و آویشن شیرازی اثرات نرم کننده و برون شکنی داشته و مطالعات محدود آنها را در بهبود سرفه و کاهش نیاز به داروهای ضدالتهاب نشان داده اند. در عین حال با وجود مزایای نسبی، کمبود کارآزمایی های با کیفیت بالا و تفاوت در ترکیب و دوز محصولات باعث شده که شواهد فعلی قطعی نباشند و پژوهش های بیشتری توصیه شود. این مقاله ضمن بررسی شواهد موجود به والدین و پزشکان توصیه می کند از عسل به عنوان گزینه ای ساده، ارزان و نسبتا ایمن در کودکان بالای یک سال برای سرفه های خفیف تا متوسط استفاده کنند و با توجه به ویژگی های هر کودک و شدت بیماری، از شربت های گیاهی استاندارد نیز بهره ببرند.

کلیدواژه ها:

سرفه گلودرد ، عسل کودک ، شربت گیاهی