بررسی و تحلیل جامع ماده ۷۷۸ قانون مدنی در خصوص حق فروش عین مرهونه

پژوهش شامل مبانی فقهی و حقوقی این ماده است که ریشه در اصول اسلامی و به ویژه فقه امامیه، دارد، به طوری که حق فروش مرتهن به عنوان مقتضای ذات عقد رهن شناخته می شود. هدف اصلی واکاوی چالش های اجرایی و تفسیری این ماده، از جمله ابهام در تعیین مصادیق «تصرف منافی حق مرتهن و مشکلات نظام بانکی در فروش اموال مرهونه است. نشان می دهد که ماده ۷۷۸ با وجود پشتوانه فقهی قوی در عمل با موانع متعددی روبرو است، از جمله اختلاف در رویه قضایی و طولانی بودن فرآیند فروش مال مرهون، همچنین مقایسه تطبیقی با نظام های حقوقی فرانسه و مصر حاکی از آن است که قوانین این کشورها در زمینه تشریفات فروش شفاف تر و کارآمدتر هستند. پژوهش بیانگر آن است که با وجود کارکرد مثبت ماده ۷۷۸ در حمایت از حقوق مرتهن نیازمند اصلاحاتی در راستای رفع ابهامات تسهیل فرآیند فروش و ایجاد توازن بین حقوق طرفین است. پیشنهاد می شود با تدوین آیین نامه اجرایی دقیق، اصلاح ماده ۷۹۳ و ایجاد سازوکارهای الکترونیکی کارایی این نهاد حقوقی افزایش یابد. این اصلاحات می تواند ضمن حفظ اصول فقهی، به کاهش اختلافات قضایی و بهبود نظام وثیقه گذاری بینجامد.

کلیدواژه ها:

عقد ، رهن عین مرهونه ، ماده ۷۷۸ قانون مدنی ، حق فروش مرتهن ، رویه قضایی