چالش های مدیریت امنیت اطلاعات در تحقیقات دانشگاهی: رویکردی برای حفاظت از داده های پژوهشی

زمینه و هدف: اهمیت امنیت اطلاعات در انجام تحقیقات دانشگاهی به دلیل توسعه روزافزون فناوری­ های اینترنتی و در عصر دیجیتال امروزی بسیار مهم است و می تواند منجر به ظهور خطرات و تهدیداتی برای پژوهشگران و نمونه ­های پژوهشی شود. از این رو پژوهش حاضر با هدف تعیین مولفه­ های موثر بر ایجاد امنیت اطلاعات در انجام پژوهش ­ها به ویژه پژوهش ­های سازمانی و ماموریتی انجام پذیرفت.روش ها: مطالعه حاضر از نوع  ترکیبی (کیفی-کمی) است که به روش مقطعی در نیمه اول سال ۱۴۰۲ و در ۳ مرحله در یک دانشگاه علوم پزشکی نظامی شهر تهران انجام شد. نمونه آماری این پژوهش، شامل هشت نفر از خبرگان آموزشی و پژوهشی دانشگاه بوده که به صورت هدفمند تعیین شدند. جمع­ آوری اطلاعات به روش پانل خبرگی و پرسشنامه صورت گرفته، تحلیل داده­ ها با استفاده از محتوای کیفی از نوع مرسوم با نرم ­افزار MAXQDA و تحلیل کمی با نرم ­افزار DEMATEL جهت تعیین میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری عوامل انجام شد.یافته ها: تحلیل داده­ های کیفی منجر به استخراج ۵۱ مولفه شد که در ۸ بعد (قانون و مقررات، سطح دسترسی، محرمانگی، پشتیبانی­ گیری، یکپارچگی داده­ ها، حفاظت ابزارهای فیزیکی، اخلاق پژوهش، آگاه سازی) طبقه بندی شدند. در تحلیل دیمتل مولفه اخلاق پژوهش   و آگاه ­سازی از میزان تاثیرپذیری بالا و مولفه پشتیبانی ­گیری، کمترین تاثیرپذیری را از سایر ابعاد دارا بود.نتیجه گیری: از آنجایی که امکان فریبکاری و دسترسی غیر قانونی به اطلاعات در پژوهش ­ها وجود دارد، آگاه­ سازی تیم پژوهش و آزمودنی در حوزه­ های اخلاق در پژوهش و آشنایی با ریسک ­های موجود ضروری است.

کلیدواژه ها:

امنیت اطلاعات ، مدیریت خطر ، داده های پژوهش ، تحقیقات