تبیین دلالت آیه «و ما یعمر من معمر...» بر امکان طول عمرانسان با تاکید بر ابعاد کلامی حیات امام مهدی(عج)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 120

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FRAHL-3-12_001

تاریخ نمایه سازی: 9 مهر 1404

چکیده مقاله:

این پژوهش با هدف تبیین دلالت آیه «و ما یعمر من معمر و لا ینقص من عمره الا فی کتاب ان ذلک علی الله یسیر»(فاطر، ۱۱)بر قابلیت زیست طولانی انسان و نقش محوری این دلالت در ابعاد کلامی حیات امام مهدی(عج)صورت پذیرفته است.مسئله طول عمر، به ویژه در مورد امام مهدی(عج)، همواره محل بحث بوده و ضرورت تبیین منطقی و قرآنی آن را نمایان ساخته است.این تحقیق با رویکرد تحلیلی-تطبیقی و با مداقه در مکاتب تفسیری شیعه و اهل سنت، به بررسی مبانی قرآنی، روایی و عقلی امکان طول عمر پرداخته و به شبهات معاصر پاسخ می دهد.یافته ها نشان می دهد که آیه ۱۱ فاطر، با تاکید بر قدرت و علم مطلق الهی و سهولت اعطای عمر طولانی برای خداوند، پشتوانه ای قرآنی برای این باور اعتقادی فراهم می کند.شواهد قرآنی، نظیر عمر طولانی حضرت نوح(ع)(۹۵۰ سال دوره تبلیغ)، و دلایل روایی، از جمله پذیرش حیات چهار پیامبر الهی(خضر، الیاس، ادریس، عیسی)توسط علمای اهل سنت، مبنای «قاعده الزام» را در اثبات امکان طول عمر حضرت مهدی(عج)تقویت می کند.روایات نیز فلسفه طول عمر حضرت خضر(ع)را اتمام حجت برای منکران حیات طولانی امام زمان(عج)تبیین می کنند.از منظر کلامی، طول عمر، حتی هزاران سال، محال عقلی نیست و آیه مذکور با ارتباط با مفهوم «بداء» و تاکید بر احاطه علمی و قدرت لایزال الهی، به شبهات علمی و فلسفی پاسخ می دهد.در نهایت، این آیه نه تنها بنیانی قرآنی برای این اعتقاد است، بلکه مبانی کلامی و عقلی آن را نیز تحکیم می بخشد.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

میثم شعیب

دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

رضا ملازاده یامچی

پژوهشگر پسا دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی حاتم، عبدالرحمن بن محمد.(۱۴۱۹ق). تفسیر القرآن العظیم. چاپ ...
  • ابن اثیر، ابوالحسن علی بن ابی الکرم. (بی تا). الکامل ...
  • ابن ادریس، محمد بن احمد.(۱۴۰۹ق).المنتخب من تفسیر القرآن و النکت ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی.(۱۳۵۹). کمال الدین و تمام النعمه. ...
  • ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی.(۱۴۲۲ق). زاد المسیر فی علم التفسیر. ...
  • ابن خالویه، حسین بن احمد.(۱۴۱۳ق). اعراب القراءات السبع و عللها. ...
  • ابن شهرآشوب، محمد بن علی.(۱۳۶۹). متشابه القرآن و مختلفه. قم: ...
  • ابن طرار، ابو الفرج المعافی بن زکریا النهروانی.(۱۹۹۲م). الجلیس الصالح ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر.(۱۴۲۰ق). تفسیر التحریر و التنویر (تفسیر ابن عاشور). ...
  • ابن عبدالسلام، عبدالعزیز.(۱۴۲۹ق).تفسیر العز بن عبد السلام. بیروت: دارالکتب العلمیه، ...
  • ابن عطیه، عبدالحق بن غالب.(۱۴۲۲ق).المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز. ...
  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر.(۱۴۱۹ق). تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر). ...
  • ابوالسعود، محمد بن محمد.(۱۹۸۳م).تفسیر ابی السعود (ارشاد العقل السلیم الی ...
  • ابوحیان اندلسی، محمد بن یوسف.(۱۴۲۰ق).البحر المحیط فی التفسیر. بیروت: دارالفکر ...
  • آلوسی، محمود بن عبدالله.(۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم ...
  • بحرانی، هاشم بن سلیمان.(۱۴۱۵ق).البرهان فی تفسیر القرآن. قم: موسسه البعثه، ...
  • بقاعی، ابراهیم بن عمر.(۱۴۲۷ق). نظم الدرر فی تناسب الآیات و ...
  • بیضاوی، عبدالله بن عمر. (۱۴۱۸ق). انوار التنزیل و اسرار التاویل ...
  • تیمی، یحیی بن سلام. (۱۴۲۵ق). تفسیر یحیی بن سلام التیمی ...
  • ثعلبی، ابواسحاق احمد بن محمد.(۱۴۲۲ق).الکشف والبیان عن تفسیر القرآن. تحقیق: ...
  • جزائری، نعمت الله بن عبدالله. (۱۳۸۸). عقود المرجان فی تفسیر ...
  • حائری طهرانی، علی.(۱۳۳۸). مقتنیات الدرر و ملتقطات الثمر. تهران: دارالکتب ...
  • حقی برسوی، اسماعیل بن مصطفی.( بی تا). تفسیر روح البیان. ...
  • حویزی، عبدعلی بن جمعه. (۱۴۱۵ق).تفسیر نور الثقلین. چاپ چهارم. قم: ...
  • خازن، علی بن محمد. (۱۴۱۵ق).تفسیر الخازن المسمی لباب التاویل فی ...
  • خطیب، عبدالکریم. (۱۴۲۴ق). التفسیر القرآنی للقرآن. بیروت: دارالفکر العربی ...
  • دروزه، محمد عزه.(۱۴۲۱ق). التفسیر الحدیث: ترتیب السور حسب النزول. چاپ ...
  • رازی، فخرالدین محمد بن عمر.(۱۴۲۰ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). چاپ ...
  • زمخشری، محمود بن عمر.(۱۴۰۷ق).الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون ...
  • سبحانی ، جعفر.(۱۳۹۵). منیه الطالبین فی تفسیر القرآن المبین. قم: ...
  • سبزواری، محمد. (۱۴۰۶ق).الجدید فی تفسیر القرآن المجید. بیروت: دارالتعارف للمطبوعات ...
  • سمرقندی، نصر بن محمد. (۱۴۱۶ق). تفسیر السمرقندی المسمی بحر العلوم. ...
  • شبر، عبدالله. (۱۴۰۷ق).الجوهر الثمین فی تفسیر الکتاب المبین.۶ جلد.کویت: شرکه ...
  • صادقی تهرانی، محمد. (۱۴۰۶ق).الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنه. ...
  • الصحاری، عتبه بن غلامه.(۱۹۸۲م). الانساب. تحقیق: محمد فردوس العظم. دمشق: ...
  • صنعانی، عبدالرزاق بن همام.(۱۴۱۱ق).تفسیر القرآن العزیز المسمی تفسیر عبدالرزاق.۲ جلد. ...
  • طباطبایی، محمدحسین.(۱۳۹۰ق).المیزان فی تفسیر القرآن. چاپ دوم. بیروت: موسسه الاعلمی ...
  • طبرانی، سلیمان بن احمد.(۲۰۰۸م).التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم(الطبرانی). اربد، اردن: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن.(۱۳۷۲). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. چاپ ...
  • طبری، محمد بن جریر.(۱۴۱۲ق).جامع البیان فی تفسیر القرآن (تفسیر الطبری). ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. ...
  • عسقلانی، احمد بن علی بن حجر. (۱۳۷۹ق). فتح الباری شرح ...
  • الفاکهی، ابو عبد الله محمد بن اسحاق.(۱۴۱۴ق).اخبار مکه فی قدیم ...
  • فراء، یحیی بن زیاد.(۱۹۸۰م). معانی القرآن (فراء). چاپ دوم.قاهره: الهیئه ...
  • فضل الله، محمد حسین.(۱۴۱۹ق). من وحی القرآن. بیروت: دارالملاک ...
  • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب.(۱۴۲۶ق). القاموس المحیط.تحقیق: مکتب تحقیق التراث فی ...
  • فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی.(۱۴۱۵ق). تفسیر الصافی. چاپ دوم. ...
  • قرطبی، محمد بن احمد.(۱۳۶۴). الجامع لاحکام القرآن.تهران: ناصر خسرو ...
  • قطب، سید.(۱۴۲۵ق).فی ظلال القرآن. چاپ سی و پنجم. بیروت و ...
  • قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا. (۱۳۶۸).تفسیر کنز الدقائق و بحر ...
  • قمی، علی بن ابراهیم.(۱۳۶۳).تفسیر القمی. چاپ سوم. قم: دارالکتاب ...
  • کاشانی، فتح الله بن شکرالله.(۱۴۲۳ق).زبده التفاسیر.قم: موسسه المعارف الاسلامیه. ...
  • گنجی شافعی، محمد بن یوسف.(۱۴۰۴ق).کفایه الطالب فی مناقب علی بن ...
  • ماتریدی، محمد بن محمد. (۱۴۲۶ق).تاویلات اهل السنه (تفسیر الماتریدی) .بیروت: ...
  • مدرسی، محمدتقی. (۱۴۱۹ق).من هدی القرآن. تهران: دار محبی الحسین ...
  • مراغی، احمد مصطفی.(بی تا). تفسیر المراغی. بیروت: دارالفکر ...
  • مرزبانی، محمد بن عمران(۱۹۶۵م).معجم الشعراء. تحقیق: ف.کرنکو. قاهره: مکتبه القدسی ...
  • مغنیه، محمدجواد. (۱۴۲۴ق). التفسیر الکاشف. قم: دارالکتاب الاسلامی ...
  • مقاتل بن سلیمان.(۱۴۲۳ق).تفسیر مقاتل بن سلیمان. بیروت: دار احیاء التراث ...
  • مکارم شیرازی، ناصر.(۱۴۲۱ق). الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل. قم: ...
  • مکی بن ابی طالب حموش.(۱۴۲۹ق). الهدایه الی بلوغ النهایه. شارجه، ...
  • میبدی، احمد بن محمد.(۱۳۷۱).کشف الاسرار و عده الابرار (معروف به ...
  • میدانی، عبدالرحمن حسن حنبکه. (۱۳۶۱). معارج التفکر و دقائق التدبر. ...
  • نحاس، احمد بن محمد.(۱۴۲۱ق). اعراب القرآن (نحاس) . بیروت: دارالکتب ...
  • نسفی، عبدالله بن احمد.(۱۴۱۶ق).تفسیر النسفی(مدارک التنزیل و حقایق التاویل). بیروت: ...
  • نووی، ابوزکریا یحیی بن شرف.(۱۹۷۲). تهذیب الاسماء و اللغات. بیروت: ...
  • (بی تا)شرح النووی علی صحیح مسلم. چاپ دوم. بیروت: دار ...
  • نیشابوری، محمود بن ابوالحسن.(۱۴۱۰ق). وضح البرهان فی مشکلات القرآن. بیروت: ...
  • واحدی، علی بن احمد.(۱۴۱۵ق). الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز (واحدی). ...
  • نمایش کامل مراجع