نقش خانواده، مدرسه و دانشگاه در پیشگیری از انحرافات جوانان: رویکردی جامع به مهارت های زندگی

جوانان به عنوان سرمایه های انسانی هر جامعه، در مرحله ای از زندگی قرار دارند که حساسیت های روانی، اجتماعی و رفتاری خاصی را تجربه می کنند. این مرحله، سرشار از فرصت ها و تهدیدهایی است که در صورت هدایت صحیح می تواند به رشد فردی و اجتماعی منجر شود و در غیر این صورت، احتمال گرایش به انحرافات اجتماعی افزایش می یابد. در این میان، سه نهاد اصلی اجتماعی یعنی خانواده، مدرسه و دانشگاه نقش بنیادین در شکل گیری شخصیت، هویت و سبک زندگی جوانان ایفا می کنند. خانواده به عنوان نخستین محیط اجتماعی شدن، پایه گذار ارزش ها، نگرش ها و الگوهای رفتاری فرد است و نوع تعاملات خانوادگی می تواند نقش تعیین کننده ای در پیشگیری از رفتارهای پرخطر و انحرافات داشته باشد. در ادامه، مدرسه با فراهم آوردن بستری برای آموزش مهارت های اجتماعی، همدلی، حل مسئله، تفکر انتقادی و ارتباط موثر، زمینه ساز تقویت شخصیت سالم در دانش آموزان می شود. دانشگاه نیز به عنوان مرحله ای پیشرفته تر از فرآیند آموزش، مسئولیت پرورش تفکر انتقادی، استقلال فکری و توانمندسازی جوانان را بر عهده دارد. از دیدگاه رویکرد جامع به مهارت های زندگی، ارتقاء مهارت های فردی و اجتماعی، عاملی موثر در پیشگیری از انحرافات محسوب می شود. آموزش مهارت هایی نظیر مدیریت استرس، خودآگاهی، تصمیم گیری صحیح و مقاومت در برابر فشارهای اجتماعی می تواند میزان آسیب پذیری جوانان در برابر آسیب های اجتماعی را کاهش دهد. ترکیب کارکرد این سه نهاد در قالب برنامه های هماهنگ، منسجم و مبتنی بر نیازهای نسل جدید، می تواند بستر مناسبی برای ارتقاء تاب آوری اجتماعی و پیشگیری از انحرافات فراهم آورد. بنابراین، هماهنگی میان خانواده، نظام آموزشی و نظام دانشگاهی در کنار آموزش مهارت های زندگی، رویکردی موثر و پایدار در صیانت از جوانان در برابر آسیب های اجتماعی و فرهنگی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

جوانان ، خانواده ، مدرسه ، دانشگاه ، مهارت های زندگی