نقش بین المللی سازی آموزش عالی در توسعه مزیت رقابتی دانشگاه ها: رویکردی از منظر مدیریت بازرگانی بین الملل

زمینه و هدف: بین المللی سازی آموزش عالی به عنوان فرایندی چندبعدی و راهبردی، نقش مهمی در توسعه مزیت رقابتی دانشگاه ها ایفا می کند. هدف کلی پژوهش حاضر، بررسی تاثیر بین المللی سازی آموزش عالی بر توسعه مزیت رقابتی دانشگاه ها با تکیه بر مفاهیم مدیریت بازرگانی بین الملل است.روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل اعضای هیات علمی دانشگاه های استان مازندران بود. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای نسبی و بر اساس فرمول کوکران انجام شد و در نهایت ۳۱۸ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها از طریق دو پرسش نامه (بین المللی سازی آموزش عالی بر اساس مدل های نایت و دو ویت، و دیگری برگرفته از چارچوب مزیت رقابتی پورتر) گردآوری شد. روایی ابزارها با نظر خبرگان و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ (بین المللی سازی: ۰.۹۱، مزیت رقابتی: ۰.۸۸) تایید شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، و رگرسیون چندمتغیره در محیط نرم افزار SPSS استفاده گردید.یافته ها: میانگین متغیرهای بین المللی سازی آموزش عالی (۳.۸۴)، استراتژی های مدیریت بازرگانی بین الملل (۳.۵۹) و مزیت رقابتی دانشگاه (۳.۷۶) در سطح نسبتا مطلوبی گزارش شد. نتایج رگرسیون نشان داد بین المللی سازی آموزش عالی و استراتژی های مدیریت بازرگانی بین الملل به طور معناداری بر مزیت رقابتی دانشگاه ها اثرگذارند (Sig<۰.۰۰۱). ضریب تعیین مدل (R²=۰.۵۷۱) نشان داد که ۵۷.۱ درصد از تغییرات مزیت رقابتی توسط این دو متغیر تبیین می شود. همچنین، مولفه های "همکاری پژوهشی جهانی"، "دیپلماسی علمی دانشگاهی"، و "بازاریابی علمی بین المللی" بیشترین تاثیر معنادار را بر ابعاد مزیت رقابتی نظیر تمایز خدمات، جذب دانشجویان و برند علمی دانشگاه داشتند.نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که بین المللی سازی آموزش عالی زمانی منجر به تقویت مزیت رقابتی دانشگاه ها می شود که در قالب استراتژی های علمی و مدیریتی برنامه ریزی شده باشد. استفاده از ابزارهای مدیریت بین الملل در حوزه هایی نظیر بازاریابی علمی، دیپلماسی دانشگاهی، همکاری های پژوهشی جهانی و توسعه برند علمی، اثرگذاری این فرایند را به صورت چشمگیری افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

بین المللی سازی ، آموزش عالی ، دانشجویان ، مزیت رقابتی دانشگاه ها