بررسی راهکارها و عوامل موثر بر جلب مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری

این پژوهش با هدف بررسی راهکارها و عوامل موثر بر جلب مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری، در راستای تدریس اثربخش در کلاس درس انجام شد. ضرورت این مطالعه از شکاف موجود میان رویکردهای یادگیرنده محور و واقعیت کلاس های سنتی ناشی می شود؛ جایی که اغلب تعامل و حضور فعال دانش آموزان محدود بوده و فرصت های یادگیری عمیق کمتر فراهم می گردد. روش پژوهش به صورت کیفی-توصیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای پژوهش های بین المللی پنج سال اخیر اجرا شد. نتایج نشان دادند که استفاده از روش های تدریس فعال، همچون پروژه محور و بحث گروهی، باعث تقویت ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری مشارکت دانش آموزان می شود. بازخورد سازنده معلم، علاوه بر ارتقای انگیزه و اعتمادبه نفس، تعامل پایدار در کلاس را افزایش می دهد. همچنین، محیط فیزیکی و روانی کلاس با چیدمان انعطاف پذیر، نور و تهویه مناسب، دسترسی به فناوری و فضای اجتماعی امن، نقش مهمی در حفظ مشارکت دارد. تحلیل موانع مشارکت نشان داد سه دسته عوامل فرهنگی، ساختاری و روانی می توانند مانع حضور فعال دانش آموزان شوند. راهکارهای اجرایی برای رفع این موانع شامل توانمندسازی معلمان از طریق آموزش تخصصی، توسعه مهارت های ارتباطی، بازنگری نظام ارزیابی، حمایت سازمانی و کاهش فشارهای روانی معلمان است. این اقدامات، در صورت اجرا به صورت هماهنگ، می تواند کلاس درس را به محیطی پویا و یادگیرنده محور تبدیل کند که رشد همه جانبه دانش آموزان را تضمین نماید.

کلیدواژه ها:

کلاس ، دانش آموز ، تدریس ، تدریس بخش ، یادگیری ، مشارکت