تقیه در سیره عملی امام سجاد(ع) بازخوانی تطبیقی برجسته ترین روایات و پاسخ به چالش پارادوکس دروغگویی تقیه

سجاد(ع) در یکی از بحرانی ترین دوره های تاریخ اسلام، یعنی دوران پس از عاشورا و حاکمیت استبدادی بنی امیه، با بهره گیری از شیوه تقیه، توانست گام های موثری در جهت حفظ و گسترش مکتب تشیع بردارد. ایشان با درک عمیق از شرایط سیاسی و اجتماعی، از تقیه نه تنها به عنوان وسیله ای برای حفظ جان خویش و پیروانش، بلکه به مثابه ابزاری راهبردی برای استمرار آموزه های شیعی، صیانت از معارف اهل بیت(ع)، و ایجاد زیرساخت های فرهنگی و علمی استفاده کرد. این مقاله با روش کتابخانه ای و رویکرد توصیفی تحلیلی، به تحلیل کارکردهای تقیه در سیره امام سجاد(ع) می پردازد و نشان می دهد که ایشان چگونه با این رویکرد هوشمندانه، توانست ضمن مقابله با فشارهای سیاسی و عقیدتی، به ترویج مفاهیم دینی، پرورش شاگردان، و نگارش ادعیه و معارف بلند اسلامی بپردازد. همچنین، در بخش پایانی مقاله، یکی از شبهات رایج اهل سنت درباره تضاد و دوگانگی در روایات تقیه ای مورد بررسی قرار گرفته و پاسخی مستند و تحلیلی به آن ارائه شده است. این پژوهش تلاش دارد تقیه را نه صرفا یک واکنش دفاعی، بلکه به عنوان بخشی از یک استراتژی فعال فرهنگی و اعتقادی در سیره امام سجاد(ع) معرفی کند.