شبکه های اجتماعی ویادگیری غیررسمی دانش آموزان:تهدیدیافرصت؟

پژوهش حاضر به بررسی نقش شبکه های اجتماعی در یادگیری غیررسمی دانش آموزان پرداخته است. شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از ابزارهای دیجیتال پرکاربرد در زندگی روزمره دانش آموزان مطرح هستند و استفاده از آن ها می تواند فرصت ها و تهدیدهای متعددی برای فرآیند یادگیری فراهم آورد. یادگیری غیررسمی شامل فرآیندهای یادگیری است که خارج از چارچوب رسمی مدرسه و کلاس درس رخ می دهد و دانش آموزان می توانند از طریق تجربه های شخصی، تعامل با همسالان و دسترسی به منابع دیجیتال، مهارت ها و دانش خود را ارتقا دهند.مطالعات نشان می دهند که شبکه های اجتماعی می توانند فرصت هایی برای تقویت یادگیری غیررسمی ایجاد کنند. از جمله این فرصت ها می توان به دسترسی سریع به منابع علمی و آموزشی، امکان تعامل و تبادل نظر با همسالان و معلمان، ایجاد انگیزه برای یادگیری مستقل و توسعه مهارت های دیجیتال اشاره کرد. شبکه های اجتماعی با فراهم کردن محیطی پویا و تعاملی، می توانند فرآیند یادگیری دانش آموزان را تقویت کنند و آنان را در مسیر خودآموزی و توسعه فردی توانمند سازند.با این حال، شبکه های اجتماعی همچنین می توانند تهدیدهایی برای یادگیری دانش آموزان ایجاد کنند. استفاده نادرست یا بیش از حد از این پلتفرم ها می تواند موجب حواس پرتی، کاهش تمرکز، کاهش زمان مطالعه، انتشار اطلاعات نادرست و ایجاد فشار روانی شود. تهدیدهای ناشی از استفاده غیرموثر شبکه های اجتماعی می تواند یادگیری غیررسمی را مختل کند و تاثیر منفی بر عملکرد تحصیلی و رشد شناختی دانش آموزان داشته باشد.پژوهش حاضر با استفاده از روش های کیفی و کمی، تاثیر شبکه های اجتماعی بر یادگیری غیررسمی دانش آموزان را مورد بررسی قرار داده است. داده ها از طریق پرسشنامه ها، مصاحبه ها و مشاهدات محیط دیجیتال جمع آوری شده و تحلیل شد. نتایج نشان داد که مدیریت صحیح استفاده از شبکه های اجتماعی، برنامه ریزی مناسب برای فعالیت های آنلاین و بهره گیری از فرصت های دیجیتال، می تواند نقش شبکه های اجتماعی را از یک تهدید بالقوه به یک فرصت موثر در یادگیری غیررسمی تبدیل کند.یکی دیگر از یافته های مهم پژوهش، نقش مهارت های خودکنترلی و سواد دیجیتال در بهره برداری موثر از شبکه های اجتماعی است. دانش آموزانی که مهارت های مدیریت زمان، ارزیابی منابع اطلاعاتی، تحلیل محتوا و تعامل موثر در محیط های دیجیتال را دارند، می توانند یادگیری غیررسمی خود را تقویت کنند و از فرصت های آموزشی شبکه های اجتماعی بهره مند شوند. این مهارت ها موجب افزایش انگیزه، توانمندسازی فردی و توسعه مهارت های شناختی دانش آموزان می شود.پژوهش همچنین نشان داد که شبکه های اجتماعی می توانند محیطی پویا برای تبادل نظر، همکاری گروهی و یادگیری مشارکتی فراهم کنند. این تعاملات موجب افزایش انگیزه یادگیری، تقویت مهارت های ارتباطی و ارتقای تجربه یادگیری فعال دانش آموزان می شود. همچنین، شبکه های اجتماعی می توانند ابزار موثری برای ایجاد حس مسئولیت پذیری و خودآموزی در دانش آموزان باشند و آنان را در مسیر یادگیری مستقل توانمند سازند.با این حال، پژوهش تاکید کرد که استفاده بدون نظارت و راهنمایی شبکه های اجتماعی، می تواند منجر به کاهش کیفیت یادگیری غیررسمی شود. مدیریت فعالیت های آنلاین، تعیین زمان بندی مناسب، ایجاد قوانین استفاده، آموزش سواد رسانه ای و راهنمایی والدین و معلمان، از جمله راهکارهایی هستند که می توانند تهدیدهای شبکه های اجتماعی را کاهش دهند و فرصت های آموزشی آن را افزایش دهند.نتایج پژوهش نشان داد که شبکه های اجتماعی، اگر به درستی استفاده شوند، می توانند نقش مکمل یادگیری رسمی مدارس را ایفا کنند و فرآیند یادگیری غیررسمی را تقویت نمایند. این ابزارها توانایی فراهم کردن تجربه های یادگیری متنوع، افزایش دسترسی به منابع، تقویت مهارت های دیجیتال و شناختی و ایجاد انگیزه برای خودآموزی را دارند.در نهایت، پژوهش پیشنهاد کرد که توسعه برنامه های آموزشی مرتبط با سواد دیجیتال و مدیریت شبکه های اجتماعی برای دانش آموزان، ایجاد محیط های حمایتگرانه در فضای دیجیتال، و نظارت موثر معلمان و والدین، می تواند نقش شبکه های اجتماعی را از یک تهدید بالقوه به یک فرصت موثر برای یادگیری غیررسمی تبدیل کند. توجه به این عوامل موجب ارتقای کیفیت یادگیری، توانمندسازی دانش آموزان و افزایش اثرگذاری آموزش های غیررسمی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، یادگیری غیررسمی ، سواد دیجیتال ، فرصت و تهدید ، آموزش غیررسمی ، تعامل دانش آموزان