حقوق و تعهدات دولت ها در تولید و توسعه تسلیحات الکترومغناطیسی از منظر حقوق بین الملل

در این مقاله هدف بررسی ابعاد حقوقی استفاده از سلاح های الکترومعناطیسی در حقوق بین-الملل است و سوال اساسی که در این زمینه مطرح و مورد بررسی قرار گرفته این است که رژیم حاکم بر کاربرد تسلیحات الکترومغناطیسی در حقوق بین الملل چیست ؟ که با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی آن پرداخته شده است . نتایج پژوهش بیانگر این امر است که رژیم حقوقی ویژه ای در خصوص تولید و کاربرد تسلیحات الکترومغناطیسی تدوین نشده است . به-رغم وجود قواعد عام و خاص در حقوق بین الملل درباره تسلیحات نامتعارف از جمله سلاح الکترومغناصیسی ، وضعیت معاهدات بین المللی در این باره هنوز شفاف و بی چون وچرا نیست . با اینکه درباره سایر تسلیحات نامتعارف نظیر تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ، توافقات خوب و قابل قبولی شکل گرفته است اما در زمینه تسلیحات الکترومغناطیسی همچنان لازم است بر اساس قواعد کلی حقوقی و قوانین مدون موجود اقدام کرد. علاوه بر این ، این نوع تسلیحات بی شک بر صلح و امنیت بین المللی تاثیر منفی گذاشته و می تواند تهدید کننده صلح و امنیت بین المللی باشد اگر چه ممکن است برخی از این سلاح ها با توجه به خلاء و یا سکوت قوانین و مقررات بین المللی به ظاهر، متعارف و قانونی محسوب شوند، ولی این به معنای مجاز بودن هر گونه استفاده از این نوع سلا ح ها در راستای اهداف نامشروع برخی از کشورها نیست. در همین راستا در مورد حمله های انجام شده توسط سلاح های مغناطیس براساس عهدنامه های چهارگانه، حق طرفین در انتخاب وسایل و شیوه های مبارزه در درگیری های مسلحانه محدود است. همین مضمون در پروتکل الحاقی اول، منضم به عهدنامه های چهارگانه ژنو نیز تکرار شده است. بر این اساس استفاده از ابزار جنگی و تسلیحاتی که منجر به انجام حمله های کور به غیرنظامیان شود، ممنوع است. به علاوه در این مورد هیچ اشاره ای به نوع سلاح های مجاز و غیرمجاز به چشم نمی خورد. در این مقاله هدف بررسی ابعاد حقوقی استفاده از سلاح های الکترومعناطیسی در حقوق بین-الملل است و سوال اساسی که در این زمینه مطرح و مورد بررسی قرار گرفته این است که رژیم حاکم بر کاربرد تسلیحات الکترومغناطیسی در حقوق بین الملل چیست ؟ که با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی آن پرداخته شده است . نتایج پژوهش بیانگر این امر است که رژیم حقوقی ویژه ای در خصوص تولید و کاربرد تسلیحات الکترومغناطیسی تدوین نشده است . به-رغم وجود قواعد عام و خاص در حقوق بین الملل درباره تسلیحات نامتعارف از جمله سلاح الکترومغناصیسی ، وضعیت معاهدات بین المللی در این باره هنوز شفاف و بی چون وچرا نیست . با اینکه درباره سایر تسلیحات نامتعارف نظیر تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ، توافقات خوب و قابل قبولی شکل گرفته است اما در زمینه تسلیحات الکترومغناطیسی همچنان لازم است بر اساس قواعد کلی حقوقی و قوانین مدون موجود اقدام کرد. علاوه بر این ، این نوع تسلیحات بی شک بر صلح و امنیت بین المللی تاثیر منفی گذاشته و می تواند تهدید کننده صلح و امنیت بین المللی باشد اگر چه ممکن است برخی از این سلاح ها با توجه به خلاء و یا سکوت قوانین و مقررات بین المللی به ظاهر، متعارف و قانونی محسوب شوند، ولی این به معنای مجاز بودن هر گونه استفاده از این نوع سلا ح ها در راستای اهداف نامشروع برخی از کشورها نیست. در همین راستا در مورد حمله های انجام شده توسط سلاح های مغناطیس براساس عهدنامه های چهارگانه، حق طرفین در انتخاب وسایل و شیوه های مبارزه در درگیری های مسلحانه محدود است. همین مضمون در پروتکل الحاقی اول، منضم به عهدنامه های چهارگانه ژنو نیز تکرار شده است. بر این اساس استفاده از ابزار جنگی و تسلیحاتی که منجر به انجام حمله های کور به غیرنظامیان شود، ممنوع است. به علاوه در این مورد هیچ اشاره ای به نوع سلاح های مجاز و غیرمجاز به چشم نمی خورد.

کلیدواژه ها:

تسلیحات الکترومعناطیسی ، تعهدات دولت ها ، حقوق بشردوستانه ، صلح و امنیت بین المللی