تاثیر خلاقیت در تدریس بر رشد تفکر انتقادی دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی تاثیر خلاقیت در فرایند تدریس بر رشد تفکر انتقادی دانش آموزان مقطع متوسطه است. در دهه های اخیر، ارتقای مهارت های تفکر انتقادی به عنوان یکی از شایستگی های کلیدی قرن بیست و یکم مورد تاکید بسیاری از نظام های آموزشی قرار گرفته است؛ از سوی دیگر، خلاقیت معلم در طراحی و اجرای درس می تواند بستری مناسب برای پرورش چنین مهارتی فراهم آورد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه نهم مدارس دولتی شهر … در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. تعداد ۶۰ نفر از دانش آموزان به صورت تصادفی در دو گروه ۳۰ نفری آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد تفکر انتقادی کالیفرنیا (نسخه B) و چک لیست ارزیابی خلاقیت تدریس معلم (محقق ساخته) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش های خلاقانه شامل روش های اکتشافی، بارش فکری، بازی های آموزشی و پروژه های گروهی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش متداول دریافت کرد.یافته های تحلیل کوواریانس نشان داد که خلاقیت در تدریس تاثیر معناداری بر بهبود مولفه های تفکر انتقادی شامل تحلیل، استدلال استقرایی و استنتاج در دانش آموزان دارد (p<۰.۰۱). همچنین، مقایسه میانگین نمرات پس آزمون نشان داد دانش آموزان گروه آزمایش رشد چشمگیری در توانایی پرسشگری و ارزیابی منطقی استدلال ها نسبت به گروه کنترل داشته اند.بر اساس نتایج، می توان نتیجه گرفت که به کارگیری راهبردهای خلاقانه در تدریس یکی از عوامل کلیدی در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان است. بنابراین، پیشنهاد می شود معلمان از روش های فعال و خلاقانه نظیر یادگیری مبتنی بر مسئله، فعالیت های مشارکتی و فناوری های نوین آموزشی بهره گیرند و سیاست گذاران آموزشی نیز دوره های توانمندسازی معلمان در زمینه خلاقیت تدریس را توسعه دهند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: خلاقیت تدریس ، تفکر انتقادی ، روش های فعال یاددهی–یادگیری ، آموزش متوسطه.