تاثیر اسید هیومیک و سیلیکون بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و کارآیی مصرف آب گیاه کینوا (Chenopodium quinoa Willd) تحت رژیم های مختلف آبیاری

این پژوهش به منظور بررسی اثر کاربرد هیومیک اسید و سیلیکون بر عملکرد و خصوصات فیزیولوژیک و مورفولوژیک گیاه کینوا در شرایط کم آبیاری در سال های زراعی ۹۷-۱۳۹۶ و ۹۸-۱۳۹۷ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج اجرا شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی رژیم های مختلف آبیاری، شامل تامین ۱۰۰ ، ۷۰ و ۴۰ درصد نیاز آبی گیاه بود. سطوح فاکتوریل فرعی شامل ترکیب محلول پاشی هیومیک اسید و کاربرد خاکی سیلیکون بود. محلول پاشی هیومیک اسید در سه سطح (محلول پاشی صفر، ۳۰۰ و ۶۰۰ میلی گرم برلیتر) صورت گرفت و کاربرد خاکی سیلیکون شامل عدم استفاده از سیلیکون و ۲۰ کیلوگرم در هکتار سیلیکون خالص (از منبع پتاسیم سیلیکات) به صورت فاکتوریل در کرت های فرعی اعمال شد، بودند. نتایج نشان داد که اثر آبیاری، هیومیک اسید و سیلیکون بر صفاتی مانند شاخص سطح برگ، عملکرد دانه و برخی صفات کیفی مانند میزان پروتئین دانه، معنی دار بود. همچنین برهم کنش آبیاری و سیلیکون بر شاخص سطح برگ، تعداد دانه در بوته، عملکرد دانه و بیولوژیک و کارایی مصرف آب معنی دار بود. بیشترین عملکرد دانه (۲۳۴۰ کیلوگرم در هکتار) در تیمار کاربرد سیلیکون در ۱۰۰ درصد نیاز آبی و کمترین عملکرد دانه (۶۱۶ کیلوگرم در هکتار) در تیمار عدم کاربرد سیلیکون در ۴۰ درصد نیاز آبی ب دست آمد. کاربرد سیکیلون باعث کاهش اثرات منفی تنش خشکی شد؛ به طوری که کاربرد سیلیکون در تیمارهای ۷۰ و ۴۰ درصد نیاز آبی به ترتیب باعث بهبود ۳۰ و ۳۹ درصدی کارآیی مصرف آب شد. به طور کلی، در شرایط تنش خشکی کاربرد سیلیکون و محلول پاشی هیومیک اسید باعث کاهش آثار مخرب تنش خشکی شد. کاربرد هیومیک اسید بر صفات مورفولوژیکی تاثیر معنی دار مثبت داشت، همچنین تاثیر معنی-داری بر عملکرد و اجزاء عملکرد داشته ولی بر وزن هزار دانه تاثیر معنی داری نداشت. همچنین کاربرد هیومیک اسید در تمام سطوح باعث افزایش کارآیی مصرف آب در کینوا شد. تنش خشکی باعث کاهش معنی داری در سطح برگ و عملکرد دانه در کینوا شد. کاربرد هیومیک اسید و سیلیکون به-دلیل بهبود برخی شاخص های گیاهی مانند افزایش جذب مواد غذایی باعث کاهش اثرات منفی تنش خشکی بر صفات مورفولوژیک، عملکرد، اجزای عملکرد و کارآیی مصرف آب شد.

کلیدواژه ها:

Irrigation levels ، Nutrient uptake ، Biological yield ، Harvest index ، Yield components ، Leaf area index. ، سطوح آبیاری ، جذب عناصر ، عملکرد بیولوژیک ، شاخص برداشت ، اجزاء عملکرد ، شاخص سطح برگ.