نقش وقف در شکوفایی آموزش و فرهنگ اسلامی، بررسی تاریخی مدارس نظامیه و مستنصریه بغداد

یکی از ارکان مهم شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی، سنت وقف و تاسیس مدارس موقوفه بوده است. این مدارس، که با پشتوانه مالی موقوفات اداره می شدند، نقش کلیدی در فراهم سازی بسترهای آموزش و پژوهش برای دانش پژوهان ایفا کردند. مدارس نظامیه و مستنصریه بغداد به عنوان دو نمونه برجسته از این نهادهای آموزشی، سهم بسزایی در رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام داشتند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای، به بررسی نقش وقف در شکوفایی آموزش و فرهنگ اسلامی با تاکید بر کارکردهای تاریخی و اجتماعی مدارس نظامیه و مستنصریه بغداد می پردازد. یافته ها نشان می دهد که وقف نه تنها ضامن پایداری و توسعه نهادهای آموزشی اسلامی بوده، بلکه زمینه ساز استقلال علمی و فرهنگی و الگویی برای تداوم آموزش عالی در جهان اسلام شده است.

کلیدواژه ها:

وقف ، مدارس موقوفه ، نظامیه بغداد ، مستنصریه بغداد ، تمدن اسلامی ، آموزش عالی ، توسعه فرهنگی.