بررسی وضعیت پراکندگی و وسعت ریگزارهای ایران با استفاده از روش های سنجش از دوری

ریگزارها از عوارض مناطق بیابانی هستند که گستردگی زیادی در ایران دارند. ریگزارها می توانند با اثرات محیط زیستی زیادی همراه باشند؛ باوجوداین، در برنامه ریزی های مختلف بسیار اهمیت دارند و به همین دلیل در این پژوهش وضعیت مورفومتری و مورفودینامیکی ریگزارهای ایران ارزیابی شد. در این تحقیق از تصاویر گوگل ارث به عنوان مهم ترین داده های تحقیق استفاده شد. در این تحقیق ابتدا محدوده تمامی ریگزارهای ایران ترسیم شد و سپس ریگزارهای ایران باتوجه به موقعیت مکانی به ۹ منطقه تقسیم شد. درادامه، بر مبنای تصاویر گوگل ارث و ۷۹۱ نقطه نمونه، وضعیت حرکت تپه های ماسه ای ریگزارهای ایران در طی سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ ارزیابی شد. نتایج این تحقیق نشان می دهد وسعت کل ریگزارهای ایران ۴۷۸۱۱ کیلومترمربع است که حدود ۹/۲ درصد از مساحت ایران را شامل می شود. نتایج ارزیابی مساحت ریگزارهای ایران نشان می دهد ریگ لوت با ۱۴۶۲۹ کیلومترمربع، ریگزارهای اطراف دشت کویر_ چاله مسیله با ۱۳۰۸۱ کیلومترمربع و ریگزارهای شرقی با ۵۷۳۷ کیلومترمربع وسعت، بزرگ ترین ریگزارهای ایران هستند. همچنین نتایج ارزیابی وضعیت حرکت تپه های ماسه ای ریگزارهای ایران در طی سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ نشان می دهد بیشترین میزان حرکت با بیش از ۹۰ متر به تپه های ماسه ای مناطق جنوبی ریگ اصلی لوت، ریگزارهای سیستان و ریگ شتری مربوط بوده است. همچنین در بعضی از مناطق مانند ریگزارهای مفرد خوزستان به دلیل تثبیت تپه های ماسه ای با پوشش گیاهی حرکت تپه های ماسه ای حدود ۲ متر بوده که بیانگر نقش موثر فعالیت های انسانی در کنترل حرکت تپه های ماسه ای است.

کلیدواژه ها:

مورفومتری ریگزارها ، مورفودینامیک ریگزارها ، ریگزارهای ایران