ارزیابی ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی فلزات سنگین در روغن های گیاهی خوراکی شهرستان سبزوار

هادی نیک نژاد; احسان معنوی پور; موسی چشمی; وجیهه حسن زاده; رقیه عابدی سروستانی; فاطمه احمدی; مهرنوش ابطحی

ارزیابی ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی فلزات سنگین در روغن های گیاهی خوراکی شهرستان سبزوار

محل انتشار: فصلنامه سلامت و محیط زیست، دوره: 18، شماره: 2

سال انتشار: 1404

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 123

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/2374869

شناسه ملی سند علمی:

JR_IJHE-18-2_001

تاریخ نمایه سازی: 4 مهر 1404

چکیده مقاله:

زمینه و هدف: آلودگی روغن های گیاهی (VOs) به فلزات سنگین به دلیل پیامدهای بالقوه بر سلامت عمومی، یکی از نگرانی های مهم در حوزه ایمنی مواد غذایی محسوب می شود. این پژوهش با هدف اندازه گیری غلظت فلزات سنگین (As, Pb, Cu, Fe) در انواع مختلف VOs و ارزیابی خطرات ناشی از مصرف آنها بر سلامت انسان انجام شد. روش بررسی: در این پژوهش، ۷۲ نمونه روغن گیاهی از برندهای مختلف و از میان سه نوع روغن پرمصرف (کنجد، آفتابگردان و کلزا) به صورت سیستماتیک از بازارهای شهر سبزوار جمع آوری شد. نمونه های روغن پس از وزن کشی دقیق، تحت هضم اسیدی با اسید نیتریک، اسید سولفوریک و H₂O₂ قرار گرفتند. محلول های حاصل پس از فیلتراسیون، با استفاده از طیف سنج نشر اتمی با پلاسمای مایکروویو (MP-AES) برای تعیین غلظت فلزات سنگین ( Pb، As، Cu،Fe ) آنالیز شدند. کلیه مراحل مطابق با استانداردهای ملی ایران و در سه تکرار انجام شد. به منظور ارزیابی دقیق تر ریسک های بهداشتی، ضریب خطر غیرسرطان زایی (HQ) و ریسک ابتلا به سرطان در طول عمر (LTCR) با روش شبیه سازی مونت کارلو (MCS) محاسبه شد. در مدل ارزیابی ریسک، میزان مصرف روزانه روغن های گیاهی معادل kg/day ۰/۲۲۷ در نظر گرفته شد که بر اساس الگوی مصرف ملی در ایران تعیین گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان فلزات سنگین در VOs شامل Pb (mg/kg ۰/۰۵۸) در روغن کنجد، As (mg/kg ۰/۰۹۰) در روغن آفتابگردان و Cu و Fe (mg/kg ۰/۱۴۳ و ۰/۸۴۷) در روغن کلزا بود. شاخص خطر غیرسرطان زایی (THQ) برای Pb (۰/۱۴۶ = THQ)، Cu (۰/۰۲۲ = THQ) و Fe (۰/۰۱ = THQ) در محدوده ایمن قرار داشت، اما مقدار THQ مربوط بهAs (۱/۹۰۵ = THQ) در سطحی قابل توجه گزارش شد. بررسی ریسک سرطان زایی نشان داد که مصرف این روغن ها عمدتا در محدوده ایمن قراردارد، اما ریسک ناشی از As حدود ۱۰۰ برابر بیشتر از Pb تخمین زده شد. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که اگرچه میزان ریسک سرطان زایی مرتبط با مصرف VOs در سطح پایینی قرار دارد، اما لزوم پایش مستمر این محصولات، به ویژه از نظر آلاینده های فلزی، برای اطمینان از سلامت مصرف کنندگان، امری حیاتی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

Heavy metals ، Carcinogenic and non-carcinogenic risk ، Vegetable oils ، Sabzevar ، فلزات سنگین ، ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی ، روغن های گیاهی ، سبزوار

نویسندگان

هادی نیک نژاد

Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran

احسان معنوی پور