تطبیق و تحلیل طرحواره های ظرفی با نگاهی به استعاره های مفهومی آن ها در ضرب المثل ها و مثل نماها عربی و فارسی بر اساس رویکرد زبان شناسی شناختی

چکیدهبه اعتقاد زبانشناسان شناختی، زبان افکار و الگوهای مفهومی انسان را رمزگذاری و عملیات بنیادی ذهن را منعکس می کند. معنی شناسی شناختی، در این دیدگاه، به بررسی رابطه میان تجارب جسمانی و نظام های مفهومی زبان می پردازد. این رویکرد، از روش های جدید مطالعه امثال است. ضرب المثل ها، اندیشه ها، تجارب و فرهنگ ملت ها را در تصاویری بدنمند، ارائه می دهند. بنابراین، مقایسه و بررسی عوامل شکل گیری طرحواره های ظرفی در امثال عربی و فارسی، بر اساس نظریه معنی شناسی شناختی، اهمیت و ضرورت تحقیق را آشکار می سازد. ضرب المثل ها به خاطر اهمیتشان در تصویر سازی، بهترین بستر برای طرحواره ها و استعاره ها هستند و به دلیل اهمیت این دو، در مفهوم سازی و گسترش زبان، پژوهش حاضر با مبنا قرار دادن کتاب "الامثال المقارنه بین العربیه والفارسیه"، به بررسی تطبیقی طرحواره های ظرفی امثال عربی و فارسی با روش توصیفی -تحلیلی بر اساس فهرست اوانز و گرین پرداخته است که نتایج پژوهش نشان می دهند حدود ۳۳.۹۲% از طرحواره های زبان فارسی با عربی متجانس هستند و بیش از ۶۶٪ از معادل های فارسی، با طرحواره های عربی تفاوت دارند که بیشترین فراوانی به طرحواره ماده پنداری اختصاص دارد. روابط دینی و فرهنگی همگون از عوامل تجانس طرحواره ها و تفاوت های ایدئولوژیکی، زیستی، جغرافیایی و فرهنگی از عوامل اختلاف در شیوه درک و مدل های مفهوم سازی به حساب می آیند. این پژوهش، می تواند زمینه آشنایی پژوهشگران با زیرساخت های مشترک و متفاوت مفهوم سازی دو ملت را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: معنی شناسی شناختی ، طرحواره تصوری ظرفی ، مقایسه ، امثال عربی و فارسی