چگونه توانستم با اجرای پروژه های ساده علمی، کنجکاوی و روش های پژوهش دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی را پرورش دهم؟

این درس پژوهی با هدف اصلی پرورش حس کنجکاوی و مهارت های پژوهشی در دانش آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی مدرسه شهید سمیه شهر میناب در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تدوین و اجرا گردید. مسئله اصلی که این پژوهش به آن می پردازد، مشاهده ی کم رنگی روحیه پرسشگری، اتکای دانش آموزان به محفوظات و عدم تمایل آن ها به جستجو و تحقیق در فرآیند یادگیری درس علوم تجربی بود. این وضعیت، یادگیری را به سطحی ترین شکل خود تقلیل داده و مانع از درک عمیق مفاهیم علمی می شد. برای مواجهه با این چالش، از رویکرد "یادگیری مبتنی بر پروژه" (Project-Based Learning) به عنوان راهکار اصلی استفاده شد. در این راستا، مجموعه ای از پروژه های علمی ساده، جذاب و مرتبط با محتوای کتاب درسی طراحی و در طول یک نیمسال تحصیلی به اجرا درآمد. این پروژه ها به گونه ای تنظیم شدند که دانش آموزان را به صورت گروه های کوچک، درگیر فرآیندهایی همچون مشاهده، طرح سوال، جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف، انجام آزمایش های ساده، تحلیل یافته ها و در نهایت، ارائه نتایج به همکلاسیان خود می کرد. برای گردآوری داده ها و ارزیابی اثربخشی این مداخله، از ابزارهای متنوعی نظیر مشاهده ی کلاس درس، پرسشنامه های خودارزیابی کنجکاوی، تحلیل کاربرگ ها و گزارش های پروژه ها، و برگزاری مصاحبه های نیمه ساختاریافته با دانش آموزان استفاده شد. یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل این داده ها نشان دهنده ی رشد قابل توجهی در میزان مشارکت فعال دانش آموزان، افزایش تعداد و عمق سوالات مطرح شده در کلاس، و بهبود توانایی آن ها در طی کردن مراحل یک پژوهش ساده بود. نتایج این درس پژوهی تایید می کند که اجرای پروژه های علمی ساده می تواند به عنوان یک استراتژی آموزشی موثر، انگیزه درونی، کنجکاوی و مهارت های بنیادین پژوهش را در دانش آموزان دوره ابتدایی تقویت کرده و یادگیری علوم را به تجربه ای پویا و معنادار تبدیل نماید.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، مهارت های پژوهشی ، حس کنجکاوی.