نقش دبیران در پرورش تفکر انتقادی و خلاق در دانش آموزان متوسطه

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دبیران در پرورش تفکر انتقادی و خلاق در دانش آموزان متوسطه انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود و جامعه آماری آن شامل دانش آموزان و دبیران مدارس متوسطه یک منطقه شهری در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای انجام شد و حجم نمونه شامل ۲۰۰ دانش آموز و ۳۰ دبیر بود. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سنجش نقش دبیران و تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان بود که پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۹۱ محاسبه شد.یافته ها نشان داد که دبیران با طراحی فعالیت های مشارکتی، طرح پرسش های باز و چالش برانگیز، ارائه بازخورد سازنده و ایجاد محیط یادگیری امن، نقش موثری در تقویت مهارت های تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان دارند. همچنین بین نقش دبیران و تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (p<۰/۰۱). با این حال، چالش هایی نظیر فشار محتوایی برنامه درسی، کمبود آموزش تخصصی دبیران و محدودیت منابع و زمان، از عوامل محدودکننده اثربخشی آنان هستند.این پژوهش بر اهمیت توانمندسازی دبیران، بازطراحی برنامه درسی، استفاده از روش های تدریس فعال و تغییر شیوه های ارزیابی تاکید می کند و نشان می دهد که ایجاد محیط یادگیری پویا و مشارکتی می تواند مهارت های تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان را به شکل قابل توجهی ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

دبیران ، تفکر انتقادی ، تفکر خلاق ، دانش آموزان متوسطه ، روش های تدریس فعال