بررسی مولفه های تاب آوری اجتماعی شهری با نگرشی به محله سنگ سیاه شهر شیراز

در دهه های اخیر افزایش فراوانی و شدت مخاطرات طبیعی و انسان ساخت شهرها را به محیط هایی پیچیده و بشدت آسیب پذیر در برابر بحران ها تبدیل کرده است. در این راستا مفهوم تاب آوری شهری به عنوان یک پارادایم نوین در مطالعات برنامه ریزی و مدیریت شهری جایگاه برجسته ای یافته است؛ چرا که پاسخگویی به نیاز جوامع برای حفظ پایداری عملکردهای اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در مواجهه با انواع شوک ها و تنش ها را هدف قرار داده است. با توجه به آسیب پذیری بالای بافت های تاریخی شهر شیراز، بازگشت این بخش ها به شرایط طبیعی زندگی اجتماعی پس از بحران به عنوان یک عامل کلیدی مطرح می شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص های تاب آوری اجتماعی در محله تاریخی سنگ سیاه شیراز انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت داده ها جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تی و نرم افزار SPSS صورت گرفت. همچنین برای بررسی تاثیر متغیرهای جنسیت، سن و سطح تحصیلات بر سه بعد عملکردی اجتماعی و فرهنگی، آزمون واریانس یک طرفه به کار گرفته شد. در نهایت برای شناسایی شاخص های تاثیرگذار بر تاب آوری اجتماعی از رگرسیون چندمتغیره استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که ایجاد فضای شهری مناسب برای همه اقشار و تقویت حس تعلق و امید به آینده محله، مهمترین شاخص های تاب آوری اجتماعی محسوب می شوند. افزون بر این، افزایش تاب آوری در مواجهه با بحران مستلزم ارتقاء تعاملات اجتماعی و سطح آگاهی شهروندان است؛ بنابراین فراهم کردن بسترهای مناسب برای تقویت روابط اجتماعی و مکان های فعالیت جمعی در محله موجب می شود که محله در شرایط بحران با سرعت بیشتری به وضعیت اولیه خود بازگردد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، محله سنگ سیاه ، شیراز