نقش خانواده در رشد مهارت های اجتماعی کودکان

خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی، نقشی بنیادین در شکل گیری شخصیت و رشد همه جانبه کودکان ایفا می کند. یکی از ابعاد مهم رشد کودکان، مهارت های اجتماعی است که به توانایی تعامل مثبت، برقراری ارتباط موثر و سازگاری با محیط اجتماعی اشاره دارد. پژوهش های متعددی نشان داده اند که خانواده با ایجاد بسترهای عاطفی، شناختی و رفتاری، زیربنای اساسی رشد مهارت های اجتماعی کودکان را فراهم می سازد. سبک های فرزندپروری والدین، کیفیت روابط والد–فرزند، میزان حمایت عاطفی و فرصت هایی که خانواده برای تعاملات اجتماعی فراهم می کند، از عوامل تعیین کننده در این زمینه به شمار می روند. در این پژوهش، به بررسی نقش خانواده در رشد مهارت های اجتماعی کودکان پرداخته شده و تلاش شده است تا بر اساس مرور ادبیات نظری و پیشینه پژوهش های داخلی و خارجی، اهمیت و ابعاد این نقش روشن گردد.مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که چگونه می توان نقش خانواده را در پرورش و تقویت مهارت های اجتماعی کودکان تبیین کرد و کدام مولفه های خانوادگی بیشترین تاثیر را بر رشد این مهارت ها دارند. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می شود که مهارت های اجتماعی نه تنها در موفقیت تحصیلی و سازگاری فردی کودکان نقش حیاتی دارند، بلکه بر کیفیت زندگی آینده آن ها و توانایی ایفای نقش های اجتماعی نیز موثرند.روش پژوهش به صورت مروری و تحلیلی انتخاب شده و از مطالعات نظری و تجربی بهره گرفته شده است. یافته های حاصل از بررسی پژوهش ها نشان می دهد که خانواده هایی که ارتباطات باز، حمایتگرانه و مبتنی بر احترام متقابل دارند، کودکانشان از سطح بالاتری از مهارت های اجتماعی برخوردارند. همچنین، عوامل چون وضعیت اقتصادی–اجتماعی خانواده، سطح تحصیلات والدین و انسجام خانوادگی از متغیرهای مهم اثرگذار بر این روند هستند.نتیجه گیری کلی پژوهش بیانگر آن است که خانواده باید به عنوان عامل اصلی پرورش مهارت های اجتماعی کودکان در نظر گرفته شود و برنامه های آموزشی و مشاوره ای متعددی برای والدین طراحی گردد تا از طریق بهبود شیوه های فرزندپروری، ارتقای کیفیت روابط عاطفی و ایجاد محیط های حمایتی، رشد اجتماعی کودکان تسهیل شود.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: خانواده ، مهارت های اجتماعی ، رشد کودک ، فرزندپروری ، روابط والد–فرزند