هوش معنوی و تاثیر آن بر سازگاری اجتماعی نوجوانان

هوش معنوی به عنوان یکی از ابعاد نوین توانایی های شناختی و عاطفی انسان، در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه روان شناسی و علوم تربیتی را به خود جلب کرده است. این نوع هوش که به توانایی فرد در معنا دادن به تجارب، یافتن هدف و جهت در زندگی، و استفاده از ارزش های درونی برای هدایت رفتار مربوط می شود، می تواند نقش مهمی در رشد اجتماعی و سازگاری نوجوانان ایفا کند. دوران نوجوانی به دلیل تغییرات گسترده زیستی، شناختی و اجتماعی، مرحله ای حساس از رشد به شمار می رود که در آن مسائل مربوط به هویت، ارتباطات بین فردی و انطباق با محیط اجتماعی اهمیت ویژه ای پیدا می کند. نوجوانانی که از سطح بالاتری از هوش معنوی برخوردارند، معمولا در مواجهه با فشارهای روانی و اجتماعی توانمندتر عمل می کنند، روابط سالم تری با همسالان و خانواده برقرار می سازند و در مدیریت تعارض ها کارآمدتر ظاهر می شوند.مطالعات متعددی نشان داده اند که میان مولفه های هوش معنوی مانند خودآگاهی معنوی، ارزش مداری، انعطاف پذیری و توانایی یافتن معنا در چالش ها، با مولفه های سازگاری اجتماعی همچون مسئولیت پذیری، همکاری، احترام به قوانین اجتماعی و توانایی برقراری روابط موثر، رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد (حسینی، ۱۳۹۸؛ رستمی، ۱۴۰۰). در واقع، هوش معنوی به نوجوان کمک می کند تا از طریق درک عمیق تر از خود و جهان پیرامون، با مشکلات اجتماعی و هیجانی مواجهه ای سازنده تر داشته باشد.با توجه به شرایط پیچیده اجتماعی امروز و فشارهایی که نوجوانان در زمینه تحصیل، روابط اجتماعی و تغییرات هویتی تجربه می کنند، توجه به پرورش و تقویت هوش معنوی می تواند به عنوان یک راهکار اساسی برای ارتقای سطح سازگاری اجتماعی آنان مورد استفاده قرار گیرد. هدف این مقاله، بررسی نقش هوش معنوی در ارتقای سازگاری اجتماعی نوجوانان از منظر نظری و پژوهشی است. نتایج حاصل از مرور پژوهش های داخلی و خارجی می تواند به والدین، مربیان و سیاست گذاران آموزشی کمک کند تا با طراحی برنامه های مناسب، بستر رشد اجتماعی سالم تری برای نسل آینده فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: هوش معنوی ، سازگاری اجتماعی ، نوجوانان ، خانواده ، آموزش و پرورش