مدیریت هوشمند پسماند خشک در منطقه ۴ شهر اراک: چالش ها، راهکارها و فرصت های توسعه پایدار

افزایش جمعیت شهری و رشد مصرف در کلان شهرهای ایران، منجر به تولید حجم بالایی از پسماندهای جامد شهری شده است که مدیریت نادرست آن، چالشی جدی برای سلامت محیط زیست و کیفیت زندگی شهروندان محسوب می شود. در این میان، پسماندهای خشک — شامل مواد قابل بازیافت مانند پلاستیک، کاغذ، شیشه و فلزات — با وجود پتانسیل بالای بازیافت و بازگشت به چرخه تولید، اغلب به صورت مخلوط با پسماند تر جمع آوری و دفع می شوند. این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت مدیریت پسماند خشک در منطقه ۴ شهرداری اراک و ارائه راهکارهای هوشمند و پایدار برای بهبود آن، به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های میدانی، اسنادی و مصاحبه با خبرگان اجرا شده است. یافته ها نشان می دهد که علیرغم وجود ظرفیت های بالقوه در زمینه فناوری، مشارکت مردمی و همکاری با بخش خصوصی، ضعف در آموزش شهروندان، نبود زیرساخت های اختصاصی و عدم برنامه ریزی سیستماتیک، موانع اصلی مدیریت موثر پسماند خشک در این منطقه هستند. در مقابل، راهکارهایی نظیر راه اندازی سامانه هوشمند جمع آوری با پاداش دهی، ایجاد ایستگاه های بازیافت محله ای و توسعه همکاری با کارخانه های بازیافت منطقه ای، فرصت هایی کلیدی برای تحول در این حوزه فراهم می کنند. این مقاله با تاکید بر رویکرد اقتصاد چرخشی و مدیریت مشارکتی، الگویی کاربردی برای شهرداری های مشابه در ایران ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

پسماند خشک ، مدیریت هوشمند پسماند ، شهر اراک ، منطقه ۴ ، بازیافت ، اقتصاد چرخشی ، توسعه پایدار