نقش آموزش تلفیقی زیست شناسی و جغرافیا در ارتقای سواد محیط زیستی دانش آموزان

در دنیای امروز، بحران های محیط زیستی از جمله تغییرات اقلیمی، آلودگی منابع طبیعی و کاهش تنوع زیستی، نیاز به آموزش محیط زیستی جامع و کاربردی را بیش از پیش ضروری ساخته است. یکی از راهکارهای موثر برای ارتقای سواد محیط زیستی دانش آموزان، استفاده از رویکردهای میان رشته ای است که مفاهیم علمی و فضایی را همزمان به دانش آموزان ارائه می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش تلفیقی زیست شناسی و جغرافیا در ارتقای سواد محیط زیستی دانش آموزان دوره متوسطه دوم در ناحیه یک شهر کرمانشاه و منطقه ماهیدشت انجام شد.پژوهش حاضر از نوع کاربردی و نیمه تجربی با طراحی پیش آزمون و پس آزمون بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان مدارس متوسطه دوم ناحیه یک شهر کرمانشاه و منطقه ماهیدشت بود و نمونه با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه سواد محیط زیستی، پیش آزمون و پس آزمون، مشاهدات کلاس و مصاحبه با معلمان استفاده گردید. داده های کمی با نرم افزار SPSS تحلیل و از آزمون های تی و تحلیل واریانس (ANOVA) استفاده شد. داده های کیفی با روش تحلیل محتوا بررسی شدند.نتایج نشان داد که آموزش تلفیقی زیست شناسی و جغرافیا به طور معناداری دانش، نگرش و رفتار محیط زیستی دانش آموزان را ارتقا می دهد. فعالیت های عملی، مطالعات موردی محلی، تلفیق مفاهیم میان رشته ای و روش های فعال تدریس از مهم ترین عوامل موفقیت آموزش بودند. همچنین، چالش هایی مانند محدودیت زمان، تفاوت سطح دانش اولیه و کمبود منابع آموزشی شناسایی شد. یافته ها نشان می دهد که آموزش میان رشته ای می تواند یادگیری کاربردی و پایدار، تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری محیطی دانش آموزان را تقویت کند و الگویی مناسب برای طراحی برنامه های آموزشی محیط زیستی باشد.

کلیدواژه ها:

سواد محیط زیستی ، آموزش تلفیقی ، زیست شناسی ، جغرافیا ، آموزش میان رشته ای