تاثیر قصه گویی دینی و تاریخی بر تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی نقش و تاثیر قصه گویی دینی و تاریخی در تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان مقطع ابتدایی است. هویت فرهنگی به عنوان مجموعه ای از باورها، ارزش ها، نمادها و الگوهای رفتاری یک جامعه، در سنین کودکی و نوجوانی شکل می گیرد و عوامل متعددی در رشد و تثبیت آن نقش دارند. قصه گویی، به ویژه با مضامین دینی و تاریخی، یکی از روش های اصیل و اثربخش تربیتی در فرهنگ ایرانی–اسلامی است که نه تنها انتقال مفاهیم و ارزش ها را تسهیل می کند، بلکه با بهره گیری از قدرت تخیل، زمینه ساز درونی سازی هنجارها و احساس تعلق به جامعه می شود.روش پژوهش حاضر، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری شامل معلمان ابتدایی، مربیان پرورشی و دانش آموزان مدارس شهری و روستایی یک منطقه آموزشی خاص بود. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه محقق ساخته بر مبنای مولفه های هویت فرهنگی (آگاهی تاریخی، تعلق فرهنگی، پایبندی ارزشی، افتخار ملی–دینی) و الگوهای قصه گویی (شیوه روایت، جذابیت، ارتباط با تجربه زیسته، تنوع محتوا) بود. روایی ابزار توسط خبرگان تایید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۷ محاسبه شد.یافته ها نشان داد که استفاده مستمر و هدفمند از قصه های دینی و تاریخی، تاثیر مثبت و معناداری بر هر چهار مولفه هویت فرهنگی دانش آموزان دارد. بیشترین تاثیر مربوط به تقویت آگاهی تاریخی و کمترین میزان، اما همچنان معنادار، مربوط به پایبندی ارزشی بود. همچنین، قصه هایی که با زبان ساده، ساختار داستانی قوی، و پیوند با زندگی روزمره ارائه شدند، بیشترین اثرگذاری را داشتند. این نتایج موید دیدگاه های روان شناسی رشد و تعلیم و تربیت است که یادگیری معنادار و هویت یابی را بر بستر تجربه و روایت مشترک می دانند.پیامدهای این مطالعه، لزوم طراحی بسته های آموزشی قصه گویی متناسب با سن، فرهنگ محلی و نیازهای تربیتی دانش آموزان، و همچنین آموزش معلمان و مربیان برای بهره گیری خلاقانه از قصه گویی در برنامه های رسمی و غیررسمی آموزشی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

قصه گویی ، قصه های دینی ، قصه های تاریخی ، هویت فرهنگی ، آموزش ابتدایی ، تعلق فرهنگی ، آگاهی تاریخی ، تربیت فرهنگی.