برنامه ریزی توسعه روستاهای حریم شهری با رویکرد هم افزایی وظایف شهرداری و دهیاری

پژوهش حاضر با هدف بررسی برنامه ریزی توسعه روستاهای حریم شهری با رویکرد هم افزایی وظایف شهرداری و دهیاری انجام شده است و بر تعامل نهادی، هماهنگی بین بخشی و مشارکت جامعه محلی به عنوان محورهای اساسی توسعه پایدار تاکید دارد. توسعه روستاهای حریم شهری به دلیل قرارگیری در مرزهای پویا میان مناطق شهری و روستایی، با چالش هایی نظیر گسترش غیررسمی، تغییر کاربری اراضی کشاورزی، کمبود زیرساخت ها و نابرابری دسترسی به خدمات شهری مواجه است. این پژوهش با استفاده از روش های تلفیقی کمی و کیفی، داده ها را از تحلیل اسنادی، پرسشنامه میدانی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری کرده است تا تصویری جامع از وضعیت موجود و تعاملات نهادی ارائه دهد. یافته ها نشان می دهند که هماهنگی موثر بین شهرداری و دهیاری ها، همراه با برنامه ریزی فضایی مبتنی بر نیازهای واقعی ساکنان و بهره گیری از ظرفیت های محلی، نقش کلیدی در کاهش توسعه غیررسمی، افزایش کیفیت زندگی و تقویت رفاه اجتماعی دارد. داده های کمی حاکی از آن است که افزایش مشارکت جامعه محلی و بهبود دسترسی به خدمات شهری، با همبستگی مثبت و معنادار، منجر به ارتقای رضایتمندی ساکنان و کاهش نابرابری های فضایی می شود. تحلیل کیفی نیز نشان می دهد که تجربه عملی مدیران و کارشناسان محلی، اهمیت سیاست گذاری هماهنگ، مدیریت منابع مشترک و تقویت ارتباطات میان نهادی را برجسته می کند. علاوه بر این، استفاده از فناوری های نوین، نظیر GIS و ابزارهای مدیریت داده، امکان پایش و ارزیابی دقیق تر توسعه را فراهم ساخته و توانمندسازی جوامع محلی را تسهیل می کند. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد که یک رویکرد هم افزایی و مشارکتی در برنامه ریزی توسعه روستاهای حریم شهری، ضمن حفاظت از منابع طبیعی و کاربری های موجود، زمینه ساز توسعه پایدار، ارتقای کیفیت زندگی و کاهش مخاطرات ناشی از گسترش غیرمتمرکز شهری است. هدف اصلی این مطالعه، ارائه چارچوبی کاربردی برای تقویت هماهنگی نهادی، بهره گیری از ظرفیت های محلی و ارتقای کارایی مدیریت توسعه روستاهای حریم شهری در راستای سیاست گذاری پایدار و تحقق عدالت فضایی می باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، روستاهای حریم شهری ، هم افزایی نهادی ، خدمات شهری ، مشارکت جامعه