کاربرد نظریه دریافت در تدریس غزلهای حافظ برای نسل دیجیتال

این پژوهش با هدف بازتعریف شیوه های تدریس غزل حافظ برای نسل دیجیتال و با بهره گیری از چارچوب نظری «نظریه دریافت» انجام شد. بررسی ویژگی های نسل دیجیتال—از جمله ترجیح یادگیری چندحسی، تعاملی و مشارکتی—و تحلیل غزل های حافظ نشان داد که «فاصله زیبایی شناختی» عمیقی ناشی از عوامل زبانی (اصطلاحات کهنه)، مضمونی (ارجاعات اساطیری و عرفانی) و ساختاری (ابهام و پارادوکس) بین افق انتظارات این نسل و متن کلاسیک وجود دارد. برای کاهش این فاصله، راهکارهای عملی مبتنی بر اصول نظریه دریافت—شامل فعال سازی افق انتظارات از طریق پیوند با فرهنگ پاپ، بازسازی چندحسی متن، بازی وارسازی۱ فرآیند تفسیر و پروژه های مشارکتی دیجیتال—پیشنهاد شد. این راهکارها خواننده را از نقش منفعل به نقش فعال در «تکمیل متن» و خلق معنای شخصی ارتقا می دهند. نتیجه گیری کلی پژوهش حاکی از آن است که به کارگیری این چارچوب نه تنها موجب کاهش احساس بیگانگی از متون کلاسیک می شود، بلکه امکان گفت وگوی پویا و هم زمان نسل دیجیتال با میراث ادبی فارسی را به عنوان متنی زنده و مربوط به دنیای معاصر فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

نظریه دریافت ، نسل دیجیتال ، غزل حافظ ، فاصله زیبایی شناختی ، آموزش ادبیات.