بررسی ارتباط میان خودکار سازی وظایف و احساس بی هویتی شغلی

با پیشرفت سریع فناوری و توسعه سیستم های خودکار در محیط های کاری، روند خودکارسازی وظایف انسانی به یکی از محورهای اصلی تغییرات سازمانی تبدیل شده است. این روند ضمن افزایش بهره وری و کاهش خطاهای عملیاتی، پیامدهای روان شناختی قابل توجهی برای کارکنان به همراه دارد. یکی از مهم ترین پیامدهای منفی خودکارسازی، تاثیر آن بر هویت شغلی افراد و ایجاد احساس بی هویتی شغلی است. بی هویتی شغلی به وضعیتی اطلاق می شود که فرد در نقش شغلی خود دچار احساس کم اهمیتی، بی معنایی یا فقدان کنترل می شود و این موضوع می تواند به کاهش انگیزش، رضایت شغلی و بهره وری کاری منجر گردد.هدف اصلی این تحقیق بررسی ارتباط میان خودکارسازی وظایف و احساس بی هویتی شغلی در کارکنان سازمان های مختلف است و تحلیل می کند که چگونه افزایش سطح خودکارسازی می تواند بر ادراک هویت شغلی افراد تاثیرگذار باشد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است و جامعه آماری آن شامل کارکنان سازمان های دولتی و خصوصی شهر تهران می باشد که تعداد نمونه به حجم ۳۰۰ نفر تعیین شده است. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد خودکارسازی وظایف و پرسشنامه بی هویتی شغلی است و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شده اند.یافته های تحقیق نشان می دهد که بین میزان خودکارسازی وظایف و احساس بی هویتی شغلی همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد؛ به عبارت دیگر، هرچه سطح خودکارسازی در سازمان ها افزایش یابد، احتمال بروز احساس بی هویتی شغلی در کارکنان بیشتر می شود. این نتایج نشان می دهد که سازمان ها نمی توانند صرفا بر مزایای فنی و اقتصادی خودکارسازی تمرکز کنند، بلکه باید به ابعاد انسانی و روان شناختی آن نیز توجه داشته باشند. پژوهش حاضر بر اهمیت ایجاد راهکارهایی مانند آموزش کارکنان برای استفاده از فناوری های نوین، تقویت فرصت های تعامل انسانی، ارائه بازخوردهای مثبت و مشارکت دادن کارکنان در فرآیندهای تصمیم گیری تاکید دارد.با توجه به نتایج این تحقیق، مدیریت منابع انسانی در سازمان ها باید رویکردی جامع اتخاذ کند که ضمن بهره گیری از مزایای خودکارسازی، هویت شغلی کارکنان را نیز حفظ کرده و از بروز بی هویتی شغلی جلوگیری نماید. این پژوهش می تواند پایه ای برای تحقیقات آینده در حوزه تاثیر فناوری های نوین بر روان شناسی سازمانی و کیفیت زندگی کاری افراد باشد و راهکارهایی عملی برای مدیران و سیاست گذاران ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: خودکارسازی ، بی هویتی شغلی ، هویت شغلی ، فناوری اطلاعات ، سازمان ها ، مدیریت منابع انسانی ، روان شناسی صنعتی ، تغییرات سازمانی ، کارکنان ، انگیزش شغلی