نگرش شیخ اشراق در تبیین هستی شناسانه از مفاهیم فلسفی

تحلیل «مفاهیم فلسفی» از جهات متعددی اهمیت دارد. فیلسوفان این مفاهیم را رمز شناخت و راه حلی برای کشف واقع می دانند. بیشتر این مفاهیم در هیئت «قضیه حملیه مردد المحمول»، مسائل فلسفه را تشکیل داده اند. تبیین هستی شناسانه از مفاهیم فلسفی، به پاسخ این پرسش منتهی می شود که موطن پیدایش این مفاهیم کجاست؟ آیا می توان آنها را واقعیت هایی در عالم وجود دانست؟ دراین باره دو نظریه عمده وجود دارد؛ اول: نظریه «زیادت و عینیت» که بر اساس آن مفاهیم فلسفی زاید بر اشیاء و از عینیت برخوردار است. دوم: نظریه «زیادت و ذهنیت» که مفاهیم فلسفی را زاید بر اشیاء می داند، اما کاملا ذهنی است. شهاب الدین سهروردی (متولد ۵۴۹ ق) مفاهیم فلسفی را «اعتباری» به معنای ذهنی محض تلقی می کند و این مفاهیم را طبق نظریه «زیادت و ذهنیت»، تحلیل شدنی می داند. مقاله حاضر درصدد است به روش توصیفی - تحلیلی ضمن پاسخ به پرسش های مهم تحلیل هستی شناختی از مفاهیم فلسفی ، دیدگاه شیخ اشراق را با دیدگاه متقدمان مقایسه کند. درنهایت این نتیجه به دست می آید که تبیین هستی شناسانه شیخ اشراق در فضایی از بحث که «اعتباریت» را به معنای «ذهنی بودن» اخذ نموده است، منافاتی با نظریه اصالت وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

مفاهیم فلسفی ، تبیین هستی شناسانه ، شیخ اشراق ، معقولات ثانی