درآمدی بر خوانشی هرمسی از قصاید خاقانی

هرمس، یکی از اندیشمندان تاثیرگذار در دنیای حکمت و فلسفه است که اندیشه های مهمی در زمینه مسائل حکمی و یزدان شناختی دارد و اندیشه های او، از دیرباز وارد جوامع اسلامی شده است. از دیدگاه جهان شناختی هرمسی، جهان یک خداوند صانع دارد که مسئول آفرینش جهان است و می توان از طریق تفکر در جلوه های هستی، او را شناخت و دوم، خداوند متعالی که خارج از تصور و درک اوهام بشری است. ضمن این که یکی از این خدایان، پیرو خدای دیگر است. پژوهش پیش رو بر آن است به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، اندیشه های هرمسی و جلوه های گوناگون آن را در قصاید خاقانی شروانی، پی گیری و تحلیل کند. یکی از برجسته ترین ویژگی های خاقانی، دانش و آگاهی زیاد او، در زمینه های گوناگون اعتقادی، فلسفی، دینی و کاربست آن ها در اشعارش است که یکی از این زمینه ها، جنبه حکمی و فلسفی اشعار وی است. بدین منظور در این پژوهش، ابتدا کلیتی از اندیشه های هرمس، تشریح و سپس بروز این تعالیم در اندیشه و شعر خاقانی پی گیری شده که نتیجه گویای آن است که جلوه هایی از تعالیم هرمسی چون طباع تام، منطق الطیر، نجوم، اندیشه در ذات خداوند و برتری روح بر جسم، در اشعار خاقانی بازتاب داشته است. نیز واکاوی قصاید خاقانی با این رویکرد، خوانشی تازه از اشعار این شاعر به دست می دهد که موجب شناخت بهتر ساحت اندیشگانی او در قلمرو شعر می شود.

کلیدواژه ها:

قصاید خاقانی ، فلسفه ، هرمس ، خوانش هرمسی