نشانه شناسی «تجربه دینی» و متافیزیک در گفت و گوهای دو فیلمنامه ی داستانی «به همین سادگی» و «خیلی دور - خیلی نزدیک»

تجربه دینی یکی از مباحث مهم و پیچیده در فلسفه دین است که فیلسوفان دین به بحث و تدریس پیرامون آن همت گمارده اند. تاکنون عرصه نشانه شناسی نظریه ای منسجم برای شرح چگونگی ظهور تجربه دینی و نشانه های متافیزیکی در حوزه گفت و گوی فیلمنامه داستانی ارائه نداده است. از نتایج بررسی اصول گردآوری شده کر الام، استاد ادبیات انگلیسی دانشگاه بولونیای ایتالیا، در کتاب نشانه شناسی تئاتر و درام او؛ ازجمله اصول همکاری و صنایع بلاغی گرایس، می توان برای اولین بار نظام نشانه ای برای شرح چگونگی ظهور تجربه دینی در حوزه گفت و گوی فیلمنامه داستانی تدوین کرد. براین اساس، موفقیت دو فیلمنامه داستانی به همین سادگی و خیلی دور - خیلی نزدیک برای نشان دادن تجربه دینی و انتقال درون مایه معناگرای خود، مرهون به کارگیری عامل غیاب و نقض کیفیت گفت و گویی شخصیت ها در طول فیلمنامه همراه با ظهور بارقه مقدس در بخش پایان بندی است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که در فیلمنامه داستانی به همین سادگی، شخصیت اصلی، در چهار مورد، بند ب از اصل «کیفیت» مکالمه ای را به دلیل ترس از جهان مدرن نقض می کند. این بند ناظر بر بیان نکردن آن چیزی است که شاهدی برای آن وجود ندارد. در انتهای فیلمنامه، عامل ماورایی استخاره، ضمن رقم زدن تجربه دینی، همه عوامل نگران کننده را به کناری می نهد. در فیلمنامه داستانی خیلی دور خیلی نزدیک نیز، وجودداشتن یا نبود جهان متافیزیک و معنا، با غیاب و نقض بند ب از اصل «کیفیت» در هفت مورد از گفت و گوها، موردتوجه مخاطبان قرار می گیرد و پس از به اوج رسیدن حیرت و سرگشتگی شخصیت ها و مخاطبان در اثر این غیاب، ظهور یک امر ماورایی و متافیزیکی در انتهای فیلمنامه، موجب اثبات وجود جهان متافیزیک و رقم زدن تجربه دینی می گردد.

کلیدواژه ها:

فیلمنامه ی داستانی ، نشانه شناسی متافیزیک ، غیاب و نقض کیفیت گفت و گویی ، به همین سادگی ، خیلی دور - خیلی نزدیک