نقش خانواده در شکل گیری هویت اجتماعی نوجوانان؛ از نظریه تا تجربه زیسته

هویت اجتماعی نوجوانان به عنوان درک و احساس تعلق آنان به گروه های اجتماعی مختلف،یکی از پیچیده ترین و مهم ترین دستاوردهای دوره نوجوانی محسوب می شود. این فرآیند تحت تاثیر عوامل متعددی شکل می گیرد که در میان آن ها، نهاد خانواده به عنوان اولین و موثرترین کانون اجتماعی سازی، نقش بی بدیلی ایفا می کند. این مقاله با هدف تبیین نقش محوری خانواده در شکل گیری هویت اجتماعی نوجوانان و با عبور از نظریه های کلاسیک تا واکاوی تجربه زیسته آنان نگاشته شده است. روش تحقیق حاضر، کیفی و از نوع تحلیلی-مروری است که با مطالعه کتابخانه ای و تحلیل پیشینه پژوهش انجام شده است. یافته ها حاکی از آن است که سبک های فرزندپروری، کیفیت ارتباط والد-نوجوان، سرمایه فرهنگی و اقتصادی خانواده و ارزش های حاکم بر کانون خانواده، به عنوان عوامل درون سیستمی، پایه های اصلی شکل گیری هویت اجتماعی را فراهم می کنند. در عین حال، خانواده ها با چالش هایی چون دنیای دیجیتال، تعارض نسلی و دوگانگی ارزشی مواجه هستند. این مقاله در نهایت راهکارهایی را برای تقویت نقش هویت ساز خانواده ارائه و بر ضرورت همراهی خانواده، مدرسه و نهادهای فرهنگی برای هویت یابی موفق نوجوانان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هویت اجتماعی ، نوجوانی ، خانواده ، سبک های فرزندپروری ، اجتماعی سازی ، تجربه زیسته ، چالش های خانواده.