راهکارهای مقابله با آسیبهای فرهنگی در آموزش و پرورش

در عصر تحولات فرهنگی گسترده و جهانی شدن نظام آموزش و پرورش بیش از هر زمان دیگری در معرض آسیبهای فرهنگی قرار دارد؛ آسیبهایی که نه تنها هویت فرهنگی دانش آموزان را تهدید می کند بلکه فرآیندهای تربیتی اخلاقی و اجتماعی را نیز دچار اختلال می سازد. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی به بررسی مهمترین انواع آسیبهای فرهنگی در حوزه آموزش و پرورش پرداخته و عوامل موثر در بروز آنها را شناسایی کرده است. نتایج نشان می دهد که تضعیف هویت ملی و دینی، مصرف گرایی فرهنگی، کاهش حس تعلق اجتماعی و گرایش به الگوهای ناسازگار با فرهنگ بومی از جمله آسیبهای برجسته در این حوزه هستند. همچنین عواملی چون ضعف در محتوای برنامه درسی، کم توجهی به نقش معلم به عنوان عامل فرهنگی، فقدان سیاست گذاری فرهنگی یکپارچه، و تاثیر رسانه های نوظهور از دلایل گسترش این آسیب ها محسوب می شوند. در ادامه راهکارهایی همچون تقویت تربیت فرهنگی در آموزش رسمی و غیررسمی، بازنگری در برنامه های درسی با رویکرد بومی سازی، ارتقای سواد فرهنگی معلمان و خانواده ها، و بهره گیری هدفمند از ظرفیت رسانه ها برای ترویج ارزش های بومی پیشنهاد شده اند. یافته های این مقاله می تواند زمینه ساز تدوین سیاست ها و برنامه های فرهنگی اثربخش در نظام تعلیم و تربیت کشور باشد.

کلیدواژه ها:

آسیبهای فرهنگی ، آموزش و پرورش ، تربیت فرهنگی ، هویت فرهنگی ، برنامه درسی