تطبیق نمادهای عرفانی در مثنوی مولوی با مفاهیم کلامی

مثنوی معنوی مولوی یکی از برجسته ترین آثار عرفانی ادب فارسی سرشار از نمادهایی است که هر یک بار معنایی عمیقی دارند. این نمادها، علاوه بر داشتن ریشه در سنت، عرفانی با مفاهیم کلامی نیز ارتباطی تنگاتنگ دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نمادهای عرفانی در مثنوی با مفاهیم کلامی میکوشد نشان دهد که چگونه مولوی با بهره گیری از زبان نمادین مفاهیم پیچیده ای چون توحید، قضا و قدر، نبوت، معاد و صفات الهی را تبیین می کند. در این پژوهش با تحلیل نمونه هایی از مثنوی نمادهایی مانند نور، آینه، دریا، آتش و پرنده به عنوان نمادهای عرفانی مورد توجه قرار گرفته اند و تطبیق آنها با مفاهیم کلامی در اندیشه اسلامی بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که مولوی با استفاده از این نمادها نه تنها تجربه شهودی و سلوک عرفانی را بیان می کند، بلکه به نوعی تاویل کلامی نیز دست می زند و مفاهیم نظری را در قالبی شاعرانه و قابل فهم برای مخاطب عام عرضه می دارد. این رویکرد نمادین در آثار مولوی سبب میشود تا مرز میان عرفان و کلام کاهش یافته و زبان شاعرانه به ابزار انتقال معرفت دینی بدل گردد. بررسی این پیوند میان عرفان و کلام در مثنوی افقی نو برای فهم ژرفتر اندیشه اسلامی و شیوههای بیان آن میگشاید. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است.

کلیدواژه ها:

مولوی ، مثنوی معنوی ، نمادهای عرفانی ، مفاهیم کلامی ، توحید ، قضا و قدر