پیوند بین تفسیر قرآن و زبان استعاری در متون ادبی

پیوند بین تفسیر قرآن و زبان استعاری در متون ادبی موضوعی است که ابعاد گوناگون زبان شناختی بلاغی و تفسیری را در بر می گیرد. قرآن کریم به عنوان متنی الهی و معجزه ای، زبانی از شیوه های بیانی متنوعی از جمله استعاره، کنایه، تشبیه و مجاز بهره می برد. این شیوه ها نه تنها جنبه های زیبایی شناختی متن را تقویت می کنند بلکه در فهم و تفسیر معانی عمیق آیات نیز نقش اساسی دارند. مفسران قرآن با آگاهی از ظرفیت های ادبی زبان عربی به تبیین و تحلیل معانی استعاری آیات می پردازند و از این طریق به کشف لایه های معنایی نهفته در متن دست می یابند. از سوی دیگر، متون ادبی فارسی نیز تحت تاثیر مستقیم مفاهیم قرآنی و زبان استعاری آن شکل گرفته اند. شاعران و نویسندگان ایرانی در خلق آثار خود از زبان استعاری قرآن الهام گرفته اند و از مضامین و صور خیال قرآنی برای بیان مفاهیم عرفانی، اخلاقی و فلسفی بهره جسته اند. این تاثیر دوسویه، نشان از پیوند عمیق میان تفسیر قرآن و زبان استعاری در ادبیات دارد. در این مقاله تلاش شده است با تحلیل نمونه هایی از متون تفسیری و ادبی نحوه بازتاب استعارات قرآنی در آثار ادبی فارسی مورد بررسی قرار گیرد. هدف اصلی پژوهش نشان دادن تعامل خلاقانه میان زبان وحی و زبان هنر و ادبیات است؛ تعاملی که به غنای فرهنگی و معنوی تمدن اسلامی کمک شایانی کرده است.

کلیدواژه ها:

تفسیر قرآن ، زبان استعاری ، ادبیات فارسی ، بلاغت ، استعاره قرآنی