آموزش مهارتهای پایه با رویکرد ارزش محور در مدارس شاهد ادغام مفاهیم فرهنگی و اخلاقی در آموزش ریاضی و خواندن

اسناد آموزش مهارتهای پایه نظیر ریاضی و خواندن در نظام آموزشی ایران به ویژه در مدارس شاهد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مدارس با هدف تربیت دانش آموزانی متعهد به ارزش های فرهنگی و اخلاقی اسلامی ایرانی تاسیس شده اند و از اینرو، انتظار می رود برنامه های آموزشی آنها نه تنها به توسعه شایستگی های شناختی بلکه به پرورش منش اخلاقی و هویت فرهنگی دانش آموزان نیز توجه داشته باشند. با این حال بررسی ها نشان می دهد که آموزش مهارتهای پایه در این مدارس اغلب به صورت مکانیکی و بدون تاکید کافی بر مفاهیم فرهنگی و اخلاقی ارائه می شود. این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای ادغام مفاهیم فرهنگی و اخلاقی در آموزش مهارتهای پایه ریاضی و خواندن با رویکرد ارزش محور در مدارس شاهد انجام شده است. این مطالعه از روش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای و مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده کرده است. جامعه آماری شامل معلمان، مدیران و متخصصان تعلیم و تربیت در مدارس شاهد شهر تهران بود. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و ۲۰ نفر (۱۰ معلم، ۵ مدیر و ۵ متخصص) در مصاحبه ها مشارکت کردند. داده ها از طریق کدگذاری بازمحوری و انتخابی تحلیل شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل اسناد برنامه درسی، کتاب های درسی پایه ابتدایی و پروتکل مصاحبه با پایایی ۸۵٪ تایید شده توسط توافق بین کدگذاران بود. یافته ها نشان دهنده سه چالش اصلی در آموزش مهارتهای پایه در مدارس شاهد هستند: (۱) فقدان محتوای منسجم ارزش محور در برنامه های درسی، (۲) کمبود آموزش های تخصصی برای معلمان در زمینه ادغام ارزش ها و (۳) ناکافی بودن منابع آموزشی متناسب با فرهنگ بومی. از سوی دیگر، فرصت هایی مانند انگیزه بالای دانش آموزان برای یادگیری ارزش محور، پتانسیل معلمان در خلق محتوای خلاقانه و وجود زیرساخت های فرهنگی در مدارس شاهد شناسایی شد. تحلیل داده ها نشان داد که استفاده از روش های تدریس تعاملی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، داستان گویی ارزش محور و حل مسئله با محوریت مسائل واقعی و فرهنگی می تواند به ادغام موثر مفاهیم فرهنگی و اخلاقی در آموزش کمک کند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ادغام مفاهیم فرهنگی و اخلاقی در آموزش ریاضی و خواندن نه تنها عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود می بخشد بلکه ارزش هایی نظیر مسئولیت پذیری، صداقت و همکاری را در آنها تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش مهارتهای ، پایه ، رویکرد ارزش محور ، مدارس شاهد ، مفاهیم فرهنگی ، تربیت اخلاقی