جایگاه و نقش فرشتگان از دیدگاه امام سجاد(ع)

از آنجایی که در ادیان توحیدی خداوند به مثابه وجودی ورای عالم مخلوق در نظر گرفته شده و به طور مستقیم در آن مداخله نمینماید، باور به وجود فرشتگان و نقش واسطه ای آنان در نظام بی کران هستی در یهودیت، مسیحیت و اسلام به عنوان عقیده های مشترک و در عین حال امری مسلم و انکارناپذیر تلقی می گردد. به گونه ای که وظیفه و رسالت عمومی این موجودات آسمانی رسانیدن وحی خداوند و پیام او به مخلوقات و مراتب فرودست و همچنین تدبیر امور جهان هستی است. اهمیت این موضوع به میزانی است که می توان حضور مستمر و ارتباط آنان را با قلمرو طبیعی و انسانی در بسیاری از آیات قرآن کریم و همچنین کتاب مقدس نظیر خلقت انسان و جهان، هبوط و اخراج آدم از بهشت، روز رستاخیز، نزول وحی الهی به پیامبران، ستاندن جان انسان ها، نجات و هدایت، عذاب و نابودی افراد و اقوام ناشایست و... مشاهده نمود. فرشتگان طبق آیات قرآن کریم نیز دارای اوصاف و اصناف متعددی بوده که هر کدام از آنها گویای عظمت و قدرت خداوند متعال است که با استناد به آیات قرآن کریم عبارتند از انجام کارهای خارق العاده (بقره: ۱۰۲)، حرکت و ایجاد پیوند میان حوزه آسمانی و زمینی (معارج: ۴)، تسبیح و تقدیس دائمی خدا (بقره: ۳۰)، ثبت و ضبط اعمال آدمی (یونس: ۲۱)، شفاعت کنندگی در نزد خدا (نجم: ۲۶)، نزول فرمان خدا (سجده: ۵)، حمل عرش الهی (غافر: ۷)، خوف و اطاعت دائمی از خدا (نحل: ۵۰)، عصمت و نیالودگی (انبیاء: ۲۷)، بندگان ذی شعور و گرامی خدا (انبیاء: ۲۶)، تمثل و تشکل به صورت انسان (هود: ۶۹، ۷۰) و تدبیر امور هستی (نازعات: ۵) و... امام باقر (ع) (۱۱۴_۵۷ق) چنین بیان می کند: هنگامی که نمازگزار به نماز می ایستد، در طول نماز خود از سه خصلت برخوردار است. اول آنکه فرشتگان از جای پاهایش تا اطراف آسمان بر او گرد می آیند و دیگر آنکه رحمت و برکت الهی او را فرا می رساند.

کلیدواژه ها:

فرشتگان ، نقش واسطه ای ، وحی ، پیام الهی ، آیات قرآن ، عظمت خدا ، تدبیر امور