بررسی تاثیر شبکههای اجتماعی در فرایند یادگیری و تعاملات دانش آموزان

در دهه های اخیر با گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات، شبکه های اجتماعی مجازی به یکی از مهمترین ابزارهای تعامل و یادگیری در میان نوجوانان و دانش آموزان تبدیل شده اند. این پژوهش مروری با هدف بررسی دقیق تاثیر شبکه های اجتماعی بر فرایند یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. برای نیل به این هدف، مجموعه ای از مطالعات پژوهشگران داخلی بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ با استفاده از پایگاه های اطلاعاتی Magiran، Civilica و Google Scholar گردآوری و تحلیل گردید. معیار انتخاب منابع، مرتبط بودن با موضوع، اعتبار علمی و پوشش دهی ابعاد روان شناختی، اجتماعی و آموزشی پدیده مورد بررسی بود. تحلیل داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی و تلفیق یافته های پژوهشی انجام شد. نتایج نشان می دهد که شبکه های اجتماعی دارای کارکردهای دوگانه در حوزه آموزش هستند. از یک سو، این فضاها امکان یادگیری، خودتنظیم، همکاری گروهی، اشتراک گذاری محتواهای علمی، افزایش انگیزه تحصیلی و تعامل میان فردی را برای دانش آموزان فراهم می سازند. از سوی دیگر، استفاده افراطی یا ناآگاهانه از آنها می تواند منجر به افت، تمرکز، کاهش عملکرد تحصیلی، وابستگی روانی، اختلال در سبک زندگی، و کاهش تعاملات چهره به چهره شود. همچنین شواهد حاکی از آن است که اثرگذاری شبکه های اجتماعی به عوامل واسطه ای چون، جنسیت، پایه تحصیلی، مهارت های سواد رسانه ای و میزان نظارت والدین بستگی دارد. در مجموع یافته ها نشان می دهد که بهره گیری هدفمند و آگاهانه از شبکه های اجتماعی، کنار سیاست گذاری های آموزشی و تربیتی متناسب، می تواند به ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه تعاملات اجتماعی موثر در میان دانش آموزان بینجامد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، دانش آموزان ، یادگیری ، مجازی ، تعاملات اجتماعی ، سواد رسانه ای ، سبک زندگی دیجیتال ، عملکرد تحصیلی