تاثیر آموزش مهارتهای تفکر انتقادی و حل مسئله بر توانمندسازی دانش آموزان

در دنیای پیچیده و پرچالش، امروز نظامهای آموزشی موثر بیش از هر زمان دیگر نیازمند پرورش مهارتهایی هستند که فراگیران را برای مواجهه آگاهانه با مسائل زندگی آماده سازند. در این راستا آموزش مهارتهای تفکر انتقادی و حل مسئله به عنوان دو مولفه بنیادین در رشد توانمندیهای شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان مورد توجه گسترده پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل آثار و پیامدهای آموزش این مهارتها بر توانمندسازی دانش آموزان به روش مرور نظام مند انجام شده است. بدین منظور، مجموعه ای از ۱۸ منبع علمی معتبر از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴، شامل مقالات علمی پژوهشی، پایان نامه ها و گزارش های همایشی، مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که آموزش هدفمند و ساختاریافته مهارتهای تفکر انتقادی و حل مسئله منجر به بهبود مهارتهای تحلیل، استدلال، ارزیابی، خلاقیت، خودکارآمدی، اعتماد به نفس و در نهایت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می شود. همچنین این آموزش ها زمینه ساز ارتقای نگرش، پژوهشی، تعاملات اجتماعی سازنده و مهارتهای تصمیم گیری آگاهانه در نوجوانان هستند. از دیگر نتایج مهم می توان به نقش روش های فعال تدریس نظیر بحث، گروهی مطالعه، موردی، یادگیری مبتنی بر مسئله و پروژه محوری در اثربخشی بیشتر این آموزش ها اشاره کرد. پژوهش همچنین تاکید دارد که اجرای موفق این برنامه ها نیازمند بازنگری در محتوای برنامه های آموزشی، حرفه ای معلمان و فراهم سازی زیرساخت های مناسب در محیط مدرسه است. به طور کلی، آموزش مهارتهای تفکر انتقادی و حل مسئله نقش کلیدی در توانمندسازی پایدار دانش آموزان ایفا می کند و ضرورتی اجتناب ناپذیر برای نظام های آموزشی نوین به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، حل مسئله ، توانمندسازی دانش آموزان ، پیشرفت تحصیلی ، آموزش فعال ، مهارتهای شناختی ، خودکارآمدی ، یادگیری اثربخش