از آموزش تا :امید طراحی و اعتبار سنجی الگوی مداخلهای معلم محور برای ارتقاء تاب آوری دانش آموزان استثنایی شهر ارومیه

تاب آوری، یکی از مولفه های بنیادین در سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به ویژه در گروه های با نیازهای ویژه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی یک الگوی مداخله ای معلم محور برای ارتقاء تاب آوری در دانش آموزان استثنایی شهر ارومیه انجام شده است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی اکتشافی-توالی دار در دو مرحله اجرا شده است ابتدا در فاز کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته با ۱۵ معلم مدارس استثنایی، ارومیه مولفه های اصلی مداخله شناسایی و طبقه بندی شد. در فاز کمی، با استفاده از طرح نیمه آزمایشی با گروه کنترل اثربخشی الگوی طراحی شده بر روی ۳۰ دانش آموز با نیازهای ویژه بررسی گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تاب آوری کودکان کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) و چک لیست تعامل معلم-دانش آموز بود. داده ها در بخش کیفی با روش تحلیل مضمون و در بخش کمی با آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که الگوی طراحی شده منجر به افزایش معنادار سطح تاب آوری در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. این نتایج نشان دهنده اثربخشی مداخلات معلم محور بومی سازی شده در ارتقاء سلامت روان دانش آموزان استثنایی است بر پایه این یافته ها، پیشنهاد می شود برنامه های توانمندسازی معلمان مدارس استثنایی بر اساس این الگو تدوین و اجرایی گردد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، مداخله معلم محور ، کودکان استثنایی ، روش ترکیبی ، ارومیه