آموزش مشارکتی یا آموزش معلم محور؟ مقایسه دو سبک یادگیری در کلاس درس

در سالهای اخیر تحولات آموزشی و تغییر انتظارات از نظامهای یاددهی- یادگیری موجب شده است تا سبکهای مختلف تدریس و تاثیر آنها بر یادگیری دانش آموزان به طور جدی مورد توجه قرار گیرند. این مقاله به مقایسه دو رویکرد رایج در آموزش یعنی «آموزش معلم محور» و «آموزش مشارکتی» می پردازد و تلاش دارد با نگاهی تحلیلی، مزایا، معایب و کارکردهای هر یک را در کلاس درس بررسی کند. آموزش معلم محور که بر انتقال یک سویه اطلاعات از معلم به دانش آموز تاکید دارد، هنوز در بسیاری از مدارس رایج است. در مقابل، آموزش مشارکتی که بر تعامل فعال دانش آموزان، یادگیری گروهی و ساختن معنا به صورت جمعی استوار است به عنوان رویکردی نوین و دانش آموز محور مطرح می شود. این مقاله با مرور پیشینه نظری، تجارب، میدانی و پژوهش های داخلی و بین المللی، نشان می دهد که هر یک از این رویکردها در بسترهای آموزشی خاص می توانند نتایج متفاوتی به دنبال داشته باشند، همچنین به نقش معلم، فضای آموزشی، فرهنگ مدرسه و ویژگی های فردی دانش آموزان در تعیین اثربخشی سبک تدریس اشاره شده است. یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری از ترکیب متعادل این دو رویکرد به ویژه در چارچوب یادگیری فعال و متناسب با شرایط آموزشی، ایران می تواند بیشترین کارایی را در ارتقای کیفیت، یادگیری، انگیزش و مشارکت دانش آموزان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش مشارکتی ، آموزش معلم محور ، سبک های یادگیری ، تعامل کلاسی ، یادگیری فعال ، نقش معلم ، انگیزش تحصیلی ، ساخت گرایی ، یادگیری گروهی