جایگاه حقوق شهروندی در ارائه خدمات ایمنی و آتش نشانی در مدیریت شهری

حقوق شهروندی یکی از بنیادی ترین ارکان جامعه مدنی و از عناصر کلیدی در ایجاد اعتماد عمومی و ارتقای کیفیت حکمرانی شهری به شمار می رود. در حوزه مدیریت شهری، یکی از مهم ترین عرصه های تحقق عملی حقوق شهروندان، خدمات ایمنی و آتش نشانی است که مستقیما با حیات، سلامت و آرامش روانی جامعه ارتباط دارد. در سال های اخیر، افزایش تراکم جمعیتی در شهرها، توسعه فضاهای کالبدی و رشد مخاطرات طبیعی و انسانی، ضرورت بازاندیشی در جایگاه حقوق شهروندی در سیاست ها و خدمات ایمنی را دوچندان کرده است.این مقاله مروری با رویکرد تحلیلی انتقادی، به بررسی پیوند میان حقوق شهروندی و ارائه خدمات ایمنی و آتش نشانی می پردازد. یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که تحقق عدالت در دسترسی به تجهیزات ایمنی، آموزش همگانی در زمینه پیشگیری از حوادث، پاسخگویی و شفافیت عملکرد سازمان های آتش نشانی، رعایت کرامت انسانی در فرایند امدادرسانی، و فراهم کردن بستر مشارکت شهروندان در تصمیم گیری های مرتبط، از عناصر اصلی تحقق حقوق شهروندی محسوب می شوند. در مقابل، غفلت از این ابعاد می تواند منجر به افزایش آسیب پذیری اجتماعی، کاهش سرمایه اجتماعی، ضعف در مدیریت بحران و در نهایت کاهش اعتماد عمومی به نهادهای شهری شود.بر این اساس، همگرایی سیاست های ایمنی و آتش نشانی با اصول حقوق شهروندی، ضرورتی انکارناپذیر برای تضمین امنیت پایدار، ارتقای کیفیت خدمات شهری و تحقق توسعه پایدار است. این مقاله با مرور متون علمی داخلی و خارجی و تحلیل ابعاد نظری و کاربردی موضوع، بر ضرورت بازتعریف جایگاه حقوق شهروندی در نظام مدیریت شهری و بازنگری در سیاست های اجرایی حوزه ایمنی و آتش نشانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

حقوق شهروندی ، خدمات ایمنی ، آتش نشانی ، مدیریت شهری ، عدالت اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، توسعه پایدار ، مدیریت بحران