آموزش مهارت های زندگی به کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم: چالش ها و راهکارهای نوین

اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال پیچیده عصبی رشدی با ماهیتی مزمن و مادام العمر است که با محدودیت در ارتباط اجتماعی، تعاملات دوسویه و بروز رفتارهای تکراری و محدود شناخته می شود (American Psychiatric Association, ۲۰۱۳). این ویژگی ها به طور مستقیم بر فرایند یادگیری و به کارگیری مهارت های زندگی مستقل شامل توانمندی های فردی، اجتماعی و شغلی موردنیاز برای خودکفایی و حضور فعال در جامعه اثرگذار هستند و در بسیاری موارد مانع دستیابی به استقلال عملکردی می شوند.هدف این مقاله، شناسایی و تحلیل دقیق مهم ترین چالش هایی است که کودکان دارای ASD، والدین و مربیان در مسیر آموزش مهارت های زندگی تجربه می کنند و ارائه مجموعه ای از راهکارهای نوین، علمی و بومی سازی شده برای ارتقاء اثربخشی آموزش ها است. این پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی و بررسی منابع معتبر داخلی و بین المللی، موانع کلیدی شامل نقص در نظریه ذهن (Baron-Cohen et al., ۲۰۱۵)، اختلالات پردازش حسی (Griswold et al., ۲۰۱۷)، دشواری در تعمیم پذیری (Wong et al., ۲۰۱۵)، مقاومت در برابر تغییر و محدودیت های شناختی اجرایی را مورد بحث قرار می دهد.در ادامه، راهکارهای مبتنی بر شواهد شامل تحلیل رفتار کاربردی (ABA)، پشتیبانی های بصری، داستان های اجتماعی (Gray, ۲۰۱۰)، الگوسازی ویدئویی، مداخلات یکپارچه سازی حسی و فناوری های کمک کننده معرفی و ارزیابی می شوند. یافته ها نشان می دهد که موفقیت آموزش مهارت های زندگی به رویکرد فردمحور، مشارکت فعال خانواده، ارزیابی مستمر پیشرفت و انطباق فرهنگی اجتماعی برنامه ها وابسته است. این نتایج می تواند راهنمایی عملی و علمی برای طراحان، مربیان و سیاست گذاران حوزه آموزش ویژه باشد تا بستر دستیابی به استقلال و کیفیت زندگی بالاتر برای کودکان دارای اوتیسم فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اوتیسم ، مهارت های زندگی ، تحلیل رفتار کاربردی (ABA) ، پشتیبانی بصری ، مداخلات حسی ، بومی سازی آموزشی.