ساخت و اعتباریابی پرسشنامه فرسودگی شغلی در بین پرستاران ایرانی: مطالعه موردی پرستاران شاغل در استان هرمزگان

زمینه و هدف: ارزیابی فرسودگی شغلی پرستاران به عنوان یک راهکار پیشگیرانه در ارتقای سلامت روانی و بهبود کیفیت زندگی آنها اهمیت ویژه ای دارد. با توجه به فشارهای کاری شدید در دوران همه گیری کرونا، نیاز به ابزار ویژه پرستاران برای سنجش فرسودگی شغلی آنان احساس می شد. هدف این مطالعه طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامه ای جدید برای ارزیابی فرسودگی شغلی پرستاران شاغل در استان هرمزگان بود. روش ها: این مطالعه با استفاده از روش مطالعه آمیخته متوالی اکتشافی (ترکیب روش های کیفی و کمی) انجام شد. جامعه آماری شامل پرستاران شاغل در استان هرمزگان در سال ۱۴۰۱ بود. در مرحله نخست، سوالات اولیه پرسشنامه از طریق مصاحبه استخراج شد. سپس ۵۹۰ پرستار به صورت تصادفی انتخاب شدند. از این تعداد، ۱۰۰ نفر برای بررسی روایی همزمان، ۲۹۰ نفر برای تحلیل عاملی اکتشافی، ۱۵۰ نفر برای تحلیل عاملی تاییدی و ۴۰ نفر برای بررسی پایایی شرکت داشتند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه فرسودگی شغلی محقق ساخته و پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاک- جکسون بود. روایی ابزار با روش های صوری، محتوایی، تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی و همگرا و پایایی آن با استفاده از روش های همسانی درونی، پایایی تصنیفی و آزمون- بازآزمون بررسی شد. یافته ها: پرسشنامه طراحی شده در ارزیابی روایی صوری (کیفی و کمی) قابل قبول است، هرچند دو گویه اصلاح و بازبینی شد. روایی محتوایی نیز تایید شد، اما اصلاحاتی در برخی گویه ها انجام گرفت. تحلیل عاملی اکتشافی پنج عامل اصلی را با ۷۴/۲۳ درصد واریانس شناسایی کرد و ساختار پرسشنامه با ۲۹ سوال تایید شد. تحلیل عاملی تاییدی مدل پنج عاملی را با شاخص های۲/۳۰ = χ²/df، ۰/۹۱ = GFI، ۰/۹۱ = CFI، ۰/۹۱ = IFI، ۰/۸۷ = NFI، ۰/۸۷ = AGFI، ۰/۷۹ = PNFI و ۰/۹۳ = RMSEA تایید نمود. تحلیل روایی همگرا، همبستگی مناسبی را نشان داد (۰/۷۱ =r ). ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۰/۹۳ و برای خرده مقیاس ها بیش از ۰/۸۰ بود. پایایی پرسشنامه با آزمون بازآزمون و ضریب همبستگی ۰/۹۱ نیز تایید شد (۰/۰۱>P). نتیجه گیری: پرسشنامه فرسودگی شغلی طراحی شده ابزاری معتبر و پایا برای ارزیابی فرسودگی شغلی پرستاران شاغل در استان هرمزگان است و می تواند به عنوان یک ابزار علمی و کاربردی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Burnout ، Nurses ، Psychometrics ، Questionnaire ، Factor Analysis ، فرسودگی شغلی ، پرستاران ، روان سنجی ، پرسشنامه ، تحلیل عاملی