/تاثیر خواب و الگوی استراحت بر عملکرد تحصیلی

خواب به عنوان یکی از نیازهای اساسی انسان، نقش حیاتی در سلامت جسمی، روانی و شناختی ایفا می کند. در سال های اخیر، تحقیقات گسترده ای به بررسی رابطه بین کیفیت و کمیت خواب و عملکرد تحصیلی پرداخته اند. مقاله حاضر با هدف بررسی تاثیر خواب و الگوی استراحت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان نگاشته شده است. این پژوهش به روش مروری–تحلیلی انجام شده و با مرور بیش از ۶۰ منبع علمی داخلی و بین المللی، به تحلیل داده های تجربی در این حوزه می پردازد.یافته ها نشان می دهد که خواب ناکافی، نامنظم یا با کیفیت پایین، با کاهش تمرکز، افت حافظه، افزایش اضطراب و کاهش انگیزه ی یادگیری ارتباط مستقیم دارد. در مقابل، افرادی که الگوی خواب منظم، خواب شبانه کافی (۷ تا ۹ ساعت)، و استراحت روزانه مطلوب دارند، در آزمون های درسی و فعالیت های شناختی عملکرد بهتری نشان داده اند. عوامل موثر بر اختلال خواب دانش آموزان و دانشجویان شامل استفاده بیش ازحد از رسانه های دیجیتال، استرس های تحصیلی، و نداشتن آگاهی از بهداشت خواب بوده اند.همچنین پژوهش ها حاکی از آن است که مداخلات آموزشی در زمینه بهداشت خواب، از جمله تنظیم ساعات خواب، محدود کردن استفاده از دستگاه های الکترونیکی پیش از خواب، و آموزش مهارت های مدیریت استرس، می تواند تاثیر مثبتی بر بهبود کیفیت خواب و به تبع آن عملکرد تحصیلی داشته باشد.در نتیجه، توجه به خواب به عنوان یک مولفه کلیدی در برنامه ریزی های آموزشی و سلامت روان دانش آموزان، امری ضروری است که نیازمند مشارکت خانواده، مدارس و نهادهای آموزشی می باشد.

کلیدواژه ها:

خواب ، عملکرد تحصیلی ، بهداشت خواب ، استراحت ذهنی ، سلامت روان ، دانش آموز ، یادگیری موثر.