تاثیر طراحی خیابان های شهری بر کاهش آلودگی هوا در اراک

آلودگی هوا به عنوان یکی از چالش های عمده کیفیت زندگی شهری در اراک، با تمرکز فعالیت های صنعتی، ترافیک سنگین و طراحی نامناسب خیابان ها تشدید شده است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر طراحی خیابان های شهری بر کاهش آلودگی هوا در اراک انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) شامل تکنیک های تحلیل سندی، مشاهده میدانی، پرسشنامه (n=۳۵۰)، مصاحبه با کارشناسان محیط زیست و شهرسازی، و مدل سازی شبیه سازی CFD (Computational Fluid Dynamics) برای جریان هوا در خیابان های منتخب است. یافته ها نشان می دهد که طراحی خیابان ها با عرض مناسب (بیش از ۲۰ متر)، جهت گیری عمود بر باد غالب (شمالی-جنوبی)، وجود سبزهای پیوسته و کاهش ترافیک سنگین، می تواند غلظت PM۲.۵ را تا ۳۰% کاهش دهد. همچنین، تحلیل آماری نشان داد که ۷۸% شهروندان معتقدند طراحی فعلی خیابان ها در اراک به آلودگی هوا کمک می کند. در نهایت، مدل پیشنهادی طراحی خیابان های پایدار اراک بر سه اصل «هواشناسی محور، کاربری محور و سبزمحور» استوار است و با به کارگیری اصول طراحی شهری هوشمند (مانند خیابان های پیاده محور، کاهش دسترسی خودرو در مراکز شهری و افزایش نفوذپذیری سطوح) قابل اجراست. این مقاله بر ضرورت بازاندیشی در طراحی خیابان های شهری با محوریت کاهش آلودگی هوا و ارتقای سلامت شهروندان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

طراحی خیابان ، آلودگی هوا ، شهر اراک ، شهرسازی پایدار ، CFD ، PM۲.۵