بررسی تاثیر مدرک گرایی بر تضعیف کارآفرینی دانشگاهی در ایران: بر اساس مدل داده بنیاد

هدف از این پژوهش، واکاوی اثرات پدیده مدرک گرایی بر کاهش ظرفیت های کارآفرینی دانشگاهی در نظام آموزش عالی ایران است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته با ۱۵ نفر از متخصصان حوزه آموزش عالی، کارآفرینی و سیاست گذاری گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که مدرک گرایی، به مثابه پدیده مرکزی، با استقرار در بستری فرهنگی و ساختاری خاص، و با تاثیر از شرایط مداخله گر مانند نگرش های اجتماعی و ضعف سیاست گذاری های مهارت محور، به کاهش فرصت ها و قابلیت های کارآفرینانه در دانشگاه ها انجامیده است. این پدیده، الگوی رفتاری آموزش عالی را به سمت صدور مدارک و تاکید بر شاخص های کمی سوق داده و ماموریت نوآورانه و مهارت آفرین دانشگاه ها را تضعیف کرده است. همچنین، کارآفرینی دانشگاهی به عنوان یکی از مهم ترین کارکردهای دانشگاه نسل سوم، به دلیل سلطه گفتمان مدرک گرایی، تضعیف شده و از مرکز ماموریت دانشگاهی فاصله گرفته است. این پژوهش با استناد به نظریه سرمایه انسانی و نظریه سیگنالینگ، پیشنهادهایی برای اصلاح ساختارهای آموزشی و ارتقای ماموریت کارآفرینانه دانشگاه ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مدرک گرایی ، آموزش عالی ، دانشگاه کارآفرین ، نظریه داده بنیاد ، سیاست گذاری آموزشی