تغییرات رخسارهای، محیطهای رسوبی و چینهنگاری سکانسی نهشتههای کربنیفر زیرین ناحیه کلمرد، ایران مرکزی، بخش Dسازند گچال
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 159
فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JSSR-41-3_003
تاریخ نمایه سازی: 16 شهریور 1404
چکیده مقاله:
نهشتههای کربنیفر پیشین ناحیه کلمرد با سازند غیررسمی گچال شناسایی میشوند که در رخنمونهای مختلف، خصوصیات متفاوتی دارد. بهطور کلی، این سازند چهار عضو متفاوت (A، B، C و D) را شامل میشود. این اعضا بهطور عمده از سنگهای کربناته و تبخیری تشکیل یافتهاند. در برش گدار گچال، عضوهای B، C و D این سازند رخنمون دارند. در این رخنمون، عضو B از ۲۰ متر دولومیت ماسهای ضخیم تا تودهای، عضو C از ۱۵۰ متر ژیپس تودهای سفیدرنگ و عضو D از ۵۰ متر نهشتههای کربناته با میانلایههایی از نهشتههای تبخیری (ژیپس) تشکیل شدهاند. مرز زیرین این سازند در برش گدار گچال رخنمون ندارد؛ اما مرز فوقانی آن با سازند خان، همشیب و ناپیوسته است. با توجه به ویژگیهای لیتولوژیکی، سه واحد سنگی در عضو D سازند گچال، برش گدار گچال، شناسایی شده است. براساس بررسیهای سنگشناسی و مطالعات میکروسکوپی، نهشتههای کربناته بخش D سازند گچال به ۲۰ ریزرخساره کربناته تقسیم میشود. تلفیق مطالعات صحرایی و میکروسکوپی، سبب شناسایی زیرمحیط(های) پهنه جزر و مدی، زیرمحیط لاگون باز تا نیمهمحصور، زیرمحیط پشتههای زیردریایی و زیرمحیط دریای باز در سنگهای این بخش از سازند در ناحیه مورد مطالعه شده است که در تناوب با رخسارههای تبخیری (ژیپسی) مشاهده میشوند. تغییرات عمودی ریزرخسارهها و منحنی تغییرات عمق مربوط به آن، نشاندهنده ضخامت زیاد رخسارههای مربوط به زیرمحیطهای سوپراتایدال، اینترتایدال و لاگونی و ضخامت کم رخسارههای متعلق به زیرمحیط دریای باز است. نهشته سنگهای بخش D سازند گچال در برش گدار گچال در یک رمپ کمشیب از نوع هموکلینال، واقع در حاشیه جنوبی اقیانوس پالئوتتیس، بر جای گذاشته شده است. توالی کربناته- تبخیری بخش D سازند گچال از سه سکانس رسوبی تشکیل شده است که با مرزهای سکانسی نوع دوم از یکدیگر مجزا میشوند. نهشتههای متعلق به این بخش، ازطریق مرز سکانسی نوع ۱ از بخش C سازند گچال و نیز سازند خان، تفکیک میشوند. سه سکانس رسوبی شناساییشده در این عضو از سازند، سن ویزئن پسین را نشان میدهند که با سوپرسکانس کاسکاسکیا IV انطباقدادنی است. مرز فرسایشی میان سازندهای گچال و خان با افت سطح آب دریا، در مقیاس جهانی انطباق نسبی دارد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمدنبی گرگیج
دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
سمیه شهرکی میرزائی
کارشناس ارشد گرایش چینهنگاری و دیرینهشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
