چالش همجواری صنوف مزاحم با مراکز تجاری مدرن و پیامدهای آن بر هویت و توسعه شهری (مطالعه موردی: انزل مال در بندر انزلی)

تحولات اخیر در عرصه شهرسازی ایران نشان می دهد که احداث مراکز تجاری مدرن می تواند نقشی کلیدی در تغییر الگوهای مصرف، شکل گیری قطب های جدید اقتصادی و حتی جابه جایی محورهای توسعه شهری ایفا کند. در بندر انزلی، ایجاد مرکز خرید «انزل مال» به عنوان نخستین مال این شهر، نقطه عطفی در سیمای اقتصادی و کالبدی منطقه به شمار می آید. این پروژه توانست ارزش زمین و مسکن را در محدوده پیرامونی افزایش دهد، جریان سرمایه گذاری جدیدی را به سمت خود جذب کند و بخشی از بار ترافیکی و جمعیتی هسته مرکزی و بافت تاریخی را به سمت خود بکشاند. با این حال، موقعیت مکانی انزل مال در مجاورت صنوف مزاحمی همچون تعمیرگاه های خودرو، کارگاه های فنی و مشاغل غیرسازگار، چالش های متعددی ایجاد کرده است. این تضاد میان کالبد مدرن درون پاساژ و فضای نامناسب بیرونی، نوعی ناهمگونی بصری و کارکردی به وجود آورده که نه تنها از جذابیت گردشگری و اقتصادی مجموعه کاسته، بلکه امکان بهره گیری کامل از ظرفیت های آن را نیز محدود کرده است. از این رو، بررسی ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیباشناختی این همجواری و ارائه راهکارهای عملی برای ساماندهی صنوف مزاحم ضروری به نظر می رسد. این مقاله با رویکرد تحلیلی–کاربردی و بر پایه اسناد شهری و مشاهدات میدانی، به واکاوی پیامدهای ایجاد انزل مال و تعامل آن با محیط پیرامونی می پردازد. هدف نهایی پژوهش، ارائه راهکارهایی برای بهبود سیمای شهری، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و ایجاد توازن میان مدرنیته و فعالیت های بومی است.

کلیدواژه ها:

انزل مال ، صنوف مزاحم ، هویت شهری ، توسعه کالبدی.