بررسی قاچاق اعضاء بدن انسان در پرتو قوانین ایران و اسناد بین الملل

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی و گسترش علم پزشکی، دسترسی به روش های نوین پیوند عضو و بهبود کیفیت زندگی انسان ها فراهم شده است؛ اما این نوید با بروز چالش های جدی در حوزه برداشت غیرقانونی و قاچاق اعضای بدن همراه شده است. در این میان، افزایش موارد قاچاق اعضا در سطح جهانی و ظهور شیوه های تبهکارانه، موجب برانگیختن نگرانی های داخلی و بین المللی گردیده است. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد تحلیلی- توصیفی، به بررسی تطبیقی قوانین جمهوری اسلامی ایران و اسناد، کنوانسیون ها و معاهدات بین المللی پرداخته است. هدف اصلی این مطالعه، نقد و ارزیابی چارچوب های قانونی موجود در راستای مبارزه با قاچاق اعضای بدن و شناسایی نقاط ضعف و کاستی های نظام حقوقی می باشد. یافته های بدست آمده نشان می دهد که علی رغم تصویب قوانین مبارزه با این جرم، در تدوین برخی مفاد و اجرای آن ها ابهاماتی وجود دارد که موجب سودجویان در چارچوب فعالیت های غیرقانونی می شود. نتایج پژوهش، لزوم تجدیدنظر و اصلاح قوانین داخلی در تناسب با استانداردها و توصیه های بین المللی را برجسته می سازد؛ بدین ترتیب، ارائه راهکارهای نظارتی و ترمیمی به منظور حمایت از حقوق بشر و کاهش آسیب های اجتماعی و اقتصادی ناشی از این پدیده ضروری است.

کلیدواژه ها:

قاچاق اعضای بدن ، قانون مبارزه با قاچاق انسان (۱۳۸۳) ، کنوانسیون های بین المللی ، قوانین داخلی ایران ، حقوق تطبیقی.